مدل سازی الگوپذیری سیاسی نوجوانان ایرانی از گروه های مرجع در شبکه های اجتماعی غیربومی با تاکید بر مدیریت راهبردی

گروه های مرجع در شبکه های اجتماعی غیربومی نقش مهمی در شکل دهی به نگرش ها، رفتارها و تصمیمات سیاسی کاربران، به ویژه نوجوانان، ایفا می کنند. این گروه ها که عمدتا شامل رهبران فکری و افراد تاثیرگذار هستند، می توانند بر فرآیندهای اجتماعی و فرهنگی تاثیرگذار باشند و الگوهای رفتاری جدیدی را در فضای دیجیتال ترویج دهند. پژوهش حاضر باهدف مدل سازی راهبردی الگوپذیری سیاسی نوجوانان ایرانی از گروه های مرجع در شبکه های اجتماعی غیربومی، با رویکردی مبتنی بر مدیریت راهبردی و روش اکتشافی آمیخته (کیفی کمی) انجام شده است. در بخش کیفی، با بهره گیری از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با متخصصان علوم سیاسی، ارتباطات و مدیریت رسانه و مدیریت فرهنگی، مولفه ها و شاخص های کلیدی شناسایی و طبقه بندی شدند. در بخش کمی، داده های حاصل از پرسش نامه های استاندارد در میان نوجوانان ایرانی تحلیل گردید و نتایج آزمون T تک نمونه ای نشان داد که از میان پنج مولفه پایه ای، سه مولفه «ویژگی رسانه اجتماعی»، «متغیر زمینه ای» و «تاثیرپذیری و نقش همسالان» دارای میانگین بالاتر از سطح متوسط بودند (p<۰.۰۵) و اهمیت بیشتری در فرآیند الگوپذیری سیاسی داشتند. در مقابل، مولفه های «اعتماد به رسانه ها»، «نقش خانواده»، «نقش مدرسه»، «نقش معروف ها و سلبریتی ها» و «شرایط جامعه» دارای میانگین کمتر از سطح متوسط بودند (p<۰.۰۵) و از تاثیرگذاری کمتری برخوردار بودند. یافته ها نشان می دهد که الگوپذیری سیاسی نوجوانان در فضای مجازی پدیده ای چندوجهی و پیچیده است که تحت تاثیر پنج مولفه اصلی، هشت عامل فرعی و بیست وشش شاخص قرار دارد. نتیجه گیری پژوهش تاکید دارد که در حوزه دیجیتال، هدف صرفا نباید حفاظت از نوجوانان باشد، بلکه باید آن ها را در بهره گیری از ظرفیت های تحول آفرین شبکه های اجتماعی برای شکل دهی به هویت فردی، کنشگری اجتماعی و مشارکت سیاسی توانمند ساخت. نتایج این پژوهش می تواند به سیاست گذاران، مدیران فرهنگی و نهادهای آموزشی در تدوین راهبردهای موثر برای ارتقاء سواد رسانه ای، تقویت هویت ملی و کاهش آسیب های ناشی از نفوذ گروه های مرجع غیربومی کمک کند.

کلیدواژه ها:

الگوپذیری سیاسی ، نوجوانان ایرانی ، گروه های مرجع ، شبکه های اجتماعی غیر بومی ، مدیریت راهبردی ، روش آمیخته