بررسی دلایل مشروعیت قضاوت تحکیم

تحکیم یکی از نهادهای مهم حل وفصل اختلافات در فقه اسلامی است که بر اساس توافق و رضایت طرفین دعوا، شخصی عهده دار رسیدگی و صدور رای می گردد. مشروعیت این نهاد از دیرباز مورد توجه فقیهان مذاهب مختلف اسلامی بوده و اصل جواز آن، نزد اکثریت قریب به اتفاق فقیهان اهل سنت و امامیه پذیرفته شده است. هرچند در برخی جزئیات، مانند قلمرو صلاحیت و شرایط نفوذ حکم قاضی تحکیم، اختلاف نظرهایی وجود دارد، اما اصل مشروعیت آن مورد اتفاق یا شهرت گسترده فقهی قرار گرفته است. در این پژوهش از روش توصیفی- تحلیلی استفاده شده است و با بررسی دیدگاه های فقیهان و تحلیل ادله مشروعیت تحکیم از جمله آیات قرآن کریم، روایات، اجماع و سیره عقلاء، نشان می دهد که نهاد تحکیم دارای پشتوانه مستحکم شرعی بوده است و به عنوان یکی از شیوه های معتبر حل وفصل منازعات در فقه اسلامی شناخته می شود. نتایج تحقیق حاکی از آن است که مجموع ادله موجود، مشروعیت و اعتبار قاضی تحکیم را به نحو اطمینان بخشی اثبات می نماید.

کلیدواژه ها:

قاضی تحکیم ، داوری اسلامی ، مشروعیت قضاوت تحکیمی ، سیره عقلاء ، مواقف عقلایی