تاثیر قاعده لاضرر بر اصول و روش های تربیت

تاثیر قواعد فقهی بر نظام تربیت، یکی از موضوعات مورد توجه در پژوهش های تربیتی معاصر است. در میان این قواعد، قاعده «لاضرر»، نقش مهمی در تنظیم و جهت دهی به اصول و روشهای تربیت به عنوان دو عنصر کلیدی نظام تربیت دارد. این پژوهش، با روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی تاثیر قاعده فقهی «لاضرر» در اصول و روش های تربیت، پرداخته است. یافته های پژوهش، بیانگر آن است که قاعده «لاضرر»، اصول تربیتی عدالت آموزشی، تعقل، عزتمندی، تدریج، توجه به تفاوت های فردی، مسامحت را، به عنوان تکلیف شرعی، الزام آور می سازد. بر اساس این قاعده، توجه به فضای فیزیکی مدارس و دانشگاه ها و دقت در انتخاب مربیان، توجه به زمان و ساعات تحصیل، فراهم کردن زمینه برای پرسش های نقادانه به منظور رشد عقلانی متربی، رعایت عزتمندی و کرامت شخصیت متربی، تناسب فرایند تعلیم و تربیت با مراحل مختلف رشد متربی، شناسایی ظرفیت و توان هر یک از متربیان، به منظور تکلیف دادن در حد وسع، توسط مربیان و متولیان تربیت، واجب است. بر اساس قاعده «لاضرر»، در روشهای اصلاحی تربیت، تنبیه زبانی، و بدنی متربی، پیش از استفاده از روشهای عاطفی، ارشادی و اقناعی، جایز نیست و در صورت نیاز، در تنبیه زبانی، تمرکز بر خطای او و عدم تحقیر شخصیت او، واجب است و در تنبیه بدنی، رعایت حدود شرعی آن، واجب است.

کلیدواژه ها:

تربیت اعتقادی ، قاعده لاضرر ، اصول تربیت ، روش های تربیت ، فقه تربیتی ، نظام تربیت اسلامی