<span lang="AR-SA">بررسی تاثیر کیفیت فضایی بر حس تعلق به مکان در ساکنان ساختمان های بلندمرتبه منطقه <span lang="FA">۲۲<span lang="AR-SA"> تهران با تاکید بر بعد مکانی نظریه سه بعدی اسکنل و گیفورد

در دهه های اخیر، روند فزاینده بلندمرتبه سازی در کلان شهر تهران به ویژه در منطقه ۲۲، سبب دگرگونی در الگوهای زیست شهری و شکل گیری فضاهای سکونتی نوین شده است. بااین حال، تغییر در مقیاس و کیفیت فضاها، پیامدهایی در تجربه زیست روزمره ساکنان و در پیوند عاطفی آنان با محیط سکونت ایجاد کرده است. در این میان، روان شناسی محیطی به عنوان شاخه ای میان رشته ای در پیوند طراحی معماری و علوم رفتاری، چارچوبی تحلیلی برای بررسی رابطه متقابل انسان و محیط فراهم می کند. یکی از مفاهیم بنیادی این حوزه، «حس تعلق به مکان» است که ابعاد عاطفی، اجتماعی و کالبدی محیط را در یک نظام ادراکی واحد دربر می گیرد. پژوهش حاضر با تمرکز بر منطقه ۲۲ تهران و بر مبنای مدل سه بعدی اسکنل و گیفورد، به تحلیل تاثیر مولفه های کیفیت فضایی ازجمله نور طبیعی، طراحی داخلی، تهویه و فضاهای جمعی بر شکل گیری حس تعلق مکانی پرداخته است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است و داده ها ازطریق پیمایش میدانی و تحلیل کمی گردآوری و تفسیر شده اند. یافته ها نشان می دهد ارتقای کیفیت فضاهای سکونتی نه تنها در بهبود تجربه ادراکی و زیستی ساکنان موثر است، بلکه در تقویت پیوندهای اجتماعی و افزایش پایداری اجتماعی در بافت های بلندمرتبه نیز نقشی تعیین کننده دارد. در پایان، بر ضرورت توجه به طراحی انسان محور و لحاظ ابعاد ادراکی و عاطفی کاربران در فرایند طراحی مسکن شهری تاکید می شود.

کلیدواژه ها:

حس تعلق مکانی ، کیفیت فضایی ، طراحی انسان محور ، بلندمرتبه سازی ، منطقه ۲۲ تهران