بررسی رابطه خودپنداره و مصرف معطوف به آرایش بدن

هدف پژوهش: با پدید آمدن رویکردهای پست مدرنیستی، بدن به مقوله ای ارزشمند و پویا بدل شده است که مدیریت آن به سوی طرح ایده آل به ویژه از طریق مصرف کالاها و خدمات آرایشی، وظیفه و مسئولیت هر زنی در نظر گرفته می شود و خودپنداره ی افراد  بیش از پیش با زیبایی بدن آنها پیوند می یابد. در این راستا هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه ابعاد گوناگون خودپنداره با مصرف معطوف به آرایش بدن می باشد. روش پژوهش: این بررسی مقطعی در بین دانشجویان دختر در سال ۹۷ ۹۸ به روش پیمایشی صورت گرفته است. جمع آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه و با روش نمونه گیری طبقه ای انجام یافته و حجم نمونه ۳۸۴ نفر می باشد. یافته ها:. در نتیجه آرایش، افزایش عزت نفس در دانشجویان دیده می شود. ۳/۹۵ درصد از دانشجویان همیشه یا گاهی آرایش می کنند. میزان ارزش بدن در دید دانشجویان، میانگین بالایی برابر با ۷۵/۷۴ درصد و میزان ضرورت رسیدگی های زیباشناختی به بدن زن در دید دانشجویان میانگین ۸/۷۴ درصد را نشان می دهد. میزان ارزش بدن رابطه همبستگی مثبت معنی داری را با میزان تمایل به مصرف آرایشی نشان می دهد و بین میزان عزت نفس متاثر از آرایش و «میزان مصرف آرایشی» و «میزان تمایل به مصرف آرایشی» همبستگی مثبت معنی داری وجود دارد. بین سن دانشجویان و «میزان مصرف آرایشی» و «میزان تمایل به مصرف آرایشی» در آنها همبستگی معکوس معنی داری مشاهده می شود و میزان مصرف معطوف به آرایش بدن دانشجویان بر اساس سطح سواد مادر، سطح رفاه خانواده و مقطح تحصیلی آنها متفاوت می باشد. نتیجه گیری: انشای هویت و خودپنداره بیش از هر چیز (به ویژه در زنان) متکی بر تصور بدن ایده آل و حرکت به سوی آن از طریق مصارف و برنامه های در بسیاری از موارد افراطی، غیرضروری و حتی آسیب زننده است. بهترین راه حل مواجهه با این مشکل ایجاد خود آگاهی در زنان و دختران ایرانی و ایجاد آگاهی نسبت به این امر است که تغییر گفتمان های مربوط به ارزش بدن و رسیدگی به زیبایی ظاهری آن در دنیای کنونی، امری تصادفی نبوده، بلکه تابع مناسبات پیچیده ی قدرت، سود، بازار در نظام سرمایه داری می باشد.

کلیدواژه ها:

مصرف ، آرایش ، خودپنداره ، عزت نفس ، ارزش بدن