سنخ شناسی نحوه تعامل سازمان های غیر دولتی و غیر بازاری با دولت و بازار در مواجهه با فقر در ایران (مورد مطالعه: استان آذربایجان شرقی)

هدف پژوهش: این پژوهش بر پایه نظریه آرایش، در تقابل با رویکردهای قبلی(دولت گرایی و بازارگرایی) به بررسی نحوه مواجهه سازمان های غیر دولتی و غیر بازاری با فقر می پردازد. آرایش مناسب میان سه بخش دولتی، خصوصی و جامعه مدنی(سازمان های غیر بازاری غیر دولتی)، رویکردی جدید در مواجهه با مساله فقر، ارائه می دهد. در این تحقیق، خیریه ها و سمن ها ، سازمان های غیر دولتی و غیر بازاری هستند که با وجود استقلال نسبی در تعامل و ارتباط با دو عرصه دیگر می باشند. تحقیق حاضر بدنبال بررسی چگونگی روابط و تعامل بین عرصه های سه گانه در مواجهه با فقر می باشد. روش پژوهش: این مطالعه با روش کیفی و تکنیک تحلیل تماتیک در قالب مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۲۱ نفر از مدیران عامل و دست اندرکاران سازمان های خیریه و سمن ها در استان آذربایجان شرقی انجام شده است.یافته ها: یافته ها نشان داد با توجه به سنخ شناسی بدست آمده الگوی تعامل و ارتباط بین خیریه ها و سمن ها با دولت و بازار شامل چهار سنخ(متمایل به بازار، متمایل به دولت، آرایش مناسب و نا کارآمد) می باشد، خیریه ها و سمن هایی که در تعامل با دولت و بازار( به صورت توامان) هستند و دارای آرایش مناسبی می باشند و نسبت به سایر سنخ ها به صورت کارآمدتری با فقر مواجه می شوند. نتیجه گیری: این تحقیق نشان می دهد که چارچوب «آرایش» نه یک آرمان گرایی انتزاعی، بلکه الگویی تحلیلی-راهبردی است که در میدان عمل نیز مصادیق عینی دارد. سنخ سوم (در تعامل) مصداق تجربی «آرایش مناسب» در بستر ایران است و نشان می دهد که علی رغم موانع ساختاری، امکان تحقق چنین الگویی وجود دارد. با این وجود پژوهش حاضر نشان می دهد که در شرایط حاضر، موانع قانونی، عدم شفافیت، پایین بودن سواد مدیریتی و عدم شبکه سازی و... مانع تحقق کامل این الگو است.

کلیدواژه ها:

دولت گرایی ، بازار گرایی ، نظریه آرایش ، توانمند سازی ، مواجهه با فقر