بررسی تطبیقی مبانی رجالی «معجم رجال الحدیث» آیه الله خویی با «قاموس الرجال» علامه شوشتری

معجم رجال الحدیث اثر آیه الله خویی و قاموس الرجال تالیف علامه شوشتری، دو ستون استوار دانش رجالند. اگرچه عملکرد رجالی این دو شخصیت معاصر عالمانه است، اما تفاوت در شخصیت علمی و خاستگاه دانشی، باعث ظهور رویکردهای گاه متفاوتی در اعتبارسنجی راویان در این دو اثر شده است. بررسی تطبیقی و شناخت مشترکات و تفاوتهای این دو کتاب، علاوه بر شناخت دقیقتر و عمیقتر مبانی، روش، ویژگیهای برجسته و نقاط قوت، افقهای نوینی را نیز در روششناسی و نقد رجالی میگشاید. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که: مبانی رجالی این دو عالم در آثار پیشگفته چه همگرایی و واگرایی دارند؟ این تحقیق با تطبیق نظریات این دو شخصیت رجالی در موضوعات مشترک دو اثر و به روش توصیفی - تحلیلی نتایج زیر را ارائه میدهد:  همگرایی: در بسیاری از مبانی کلان، مانند اعتبار توثیقات رجالیان عامه، نحوه مواجهه با فهرست و رجال شیخ طوسی، رجال نجاشی و کتب رجالی متاخر، این دو عالم از اتفاقنظر قابلتوجهی برخوردارند. واگرایی: تفاوت دیدگاهها در موضوعاتی نظیر همنشینی راوی با معصومان:، رجال ابنغضائری و رجال کشی مشهود است؛ همچنین روشهای تصحیح رجالی در میان این دو بزرگوار، نشاندهنده استقلال فکری و تفاوت هر یک در مسیر پژوهش رجالی است.

کلیدواژه ها:

محمدتقی شوشتری ، سید ابوالقاسم خویی ، معجم رجال الحدیث ، قاموس الرجال ، مبانی رجالی ، روششناسی رجال ، نقد رجالی