الگوی نادر در شاخه های شریان آگزیلاری و اهمیت بالینی آن: گزارش موردی

سابقه و هدف: شریان آگزیلاری (Axillary artery, AA) یکی از عروق حیاتی اندام فوقانی است که الگوی شاخه دهی آن به دلیل تفاوت های تکاملی ممکن است دچار تغییراتی با پیامدهای بالینی مهم شود. این مطالعه با هدف مستندسازی یک مورد نادر و یک طرفه از تغییر الگوی شاخه دهی AA و بررسی اهمیت بالینی آن، انجام پذیرفت. مواد و روش ها: در این گزارش موردی، AA چپ یک جسد مرد ۷۷ ساله ایرانی حین تشریح روتین برای اهداف آموزشی و پژوهشی کالبدگشایی شد و الگوی شاخه های آن به طور دقیق تحلیل گردید. یافته ها: بخش اول AA الگوی کلاسیک را نشان داد و شریان توراسیک فوقانی (Superior thoracic artery, STA) از آن منشا گرفت. با این حال، در بخش دوم یک انحراف نادر مشاهده شد؛ به جای شاخه های معمول شریان توراکوآکرومیال (Thoracoacromial artery, TAA) و شریان توراسیک جانبی (Lateral thoracic artery, LTA)، سه شاخه شامل LTA و یک تنه مشترک که خود به شریان ساب اسکاپولار (Subscapular artery, SSA) و شریان سیرکومفلکس هومرال خلفی (Posterior circumflex humeral artery, PCHA ) تقسیم می شد، از AA منشا گرفتند. در بخش سوم، شریان سیرکومفلکس هومرال قدامی (Anterior circumflex humeral artery, ACHA) وجود نداشت، اما تداوم AA به شریان براکیال (Brachial artery, BA) طبیعی بود. این یافته ها احتمالا ناشی از باقی ماندن غیرطبیعی مسیرهای عروقی در دوره جنینی است. استنتاج: آگاهی از تغییرات نادر در الگوی شاخه دهی AA، به ویژه در بخش دوم که در کم تر از ۱۲ درصد موارد رخ می دهد، برای پزشکان، رادیولوژیست ها و آناتومیست ها ضروری است. این دانش می تواند نقش موثری در کاهش خطر آسیب ناخواسته طی اقدامات تشخیصی، مداخلات تهاجمی مانند جراحی های ناحیه شانه، روش های دسترسی اندوواسکولار (مانند TAVI) و هم چنین پیشگیری از عوارض عروقی در بیماران با دررفتگی مزمن شانه یا ورزشکاران ایفا کند. تصویربرداری پیش از عمل مانند CT آنژیوگرافی برای شناسایی این واریاسیون ها توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

Axillary artery ، branching variation ، vascular anomalies ، embryonic development. ، شریان آگزیلاری ، تغییرات شاخه دهی ، ناهنجاری های عروقی ، تکامل جنینی