ارزیابی تاثیر سناریوهای تغییر اقلیم(SSP)بر نوسانات تراز آب زیرزمینی دشت اهواز شمالی(استان خوزستان، جنوب غرب ایران) با استفاده از مدل های LARS-WG و MODFLOW

تحولات اقلیمی با تغییر الگوهای دما و بارش، تعادل هیدرولوژیک و کارایی سامانه های آبی را به چالش می کشند. هدف این پژوهش، ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر منابع آب زیرزمینی آبخوان دشت اهواز شمالی در استان خوزستان است. بدین منظور، خروجی مدل های گردش عمومی جو تحت سناریوهای SSP۲.۶، SSP۴.۵ و SSP۸.۵ با استفاده از مدل LARS-WG۷ در ایستگاه سینوپتیک اهواز ریزمقیاس نمایی شد. سپس تغییرات دمای حداقل، حداکثر و بارش در دوره پایه (۲۰۰۰-۲۰۲۵) و دوره آتی (۲۰۲۶-۲۰۴۵) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد میانگین سالانه دمای حداقل و حداکثر در دوره آتی تحت تمامی سناریوها افزایش می یابد؛ به طوری که بیشترین افزایش دمای حداکثر و حداقل به ترتیب ۲.۲۹ و ۱.۶۵ درجه سانتی گراد در سناریوی SSP۸.۵ و کمترین مقدار آن ۲.۰۵ و ۱.۵۶ درجه سانتی گراد در سناریوهای SSP۲.۶ و SSP۴.۵ برآورد شد. در مقابل، میانگین سالانه بارش تحت سناریوهای مذکور به ترتیب با کاهش ۳.۹۱، ۸.۶ و ۱۱ درصدی همراه خواهد بود. جهت بررسی اثر این تغییرات بر وضعیت آبخوان، مدل جریان با استفاده از MODFLOW در محیط GMS توسعه یافت. نتایج شبیه سازی ها حاکی از افت سطح آب زیرزمینی در دوره آتی است، به گونه ای که بیشترین افت معادل ۷.۵ متر تحت سناریوی SSP۸.۵ مشاهده شد که نشان دهنده وضعیت بحرانی آبخوان است. این پژوهش، یک متدولوژی ترکیبی برای ارزیابی کمی حساسیت آبخوان ها به تغییرات اقلیمی ارائه می دهد که می تواند به عنوان الگویی برای تصمیم گیری های مدیریتی در حوضه های مشابه مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تغییراقلیم ، شبیه سازی آب زیرزمینی ، MODFLOW ، LASRS-WG ، سناریوهایSSP