تحلیل کیفیت آب چاه های شهری محمودآباد با شاخص های WQI و NSFWQI و رویکرد چندبعدی

کیفیت آب آشامیدنی یکی از مهم ترین مولفه های سلامت عمومی و مدیریت پایدار منابع آب به شمار می رود و ارزیابی مستمر آن، به ویژه در مناطق شهری، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این پژوهش، کیفیت آب چاه های تامین کننده آب آشامیدنی شهرستان محمودآباد با استفاده از شاخص های کیفیت آب WQI و NSFWQI مورد بررسی قرار گرفت. داده های مورد استفاده شامل پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب از جمله pH، نیترات، سختی کل، کلراید، سولفات، کل مواد جامد محلول، کدورت و دما در بازه زمانی ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ بود. به منظور دستیابی به ارزیابی جامع تر، علاوه بر محاسبه شاخص های کیفی، تحلیل همبستگی پیرسون برای بررسی روابط بین پارامترها و روش خوشه بندی k-means برای تفکیک نمونه ها به گروه های کیفی مشابه به کار گرفته شد. نتایج نشان داد که کیفیت عمومی آب در اغلب چاه های شهری محمودآباد در محدوده خوب تا عالی قرار دارد، هرچند در برخی نمونه ها مقادیر بالاتر شاخص ها بیانگر کاهش نسبی کیفیت آب و حساسیت منابع آب زیرزمینی به تغییرات کاربری اراضی و فعالیت های کشاورزی است. تحلیل همبستگی وجود رفتار هم جهت میان برخی پارامترها نظیر سختی کل، سولفات و TDS و نقش موثر نیترات در کاهش کیفیت آب را نشان داد. همچنین، خوشه بندی نمونه ها تفاوت های مکانی کیفیت آب و تاثیر شرایط هیدروژئولوژیکی و فعالیت های انسانی را آشکار ساخت. نتایج این مطالعه بیانگر کارایی رویکرد چندبعدی در پایش، مدیریت و برنامه ریزی هدفمند منابع آب آشامیدنی شهری است.

کلیدواژه ها:

آب زیرزمینی ، تحلیل همبستگی ، خوشه بندی ، شاخص کیفیت آب ، کیفیت آب آشامیدنی