تحلیل حساسیت و ارزیابی مدل AquaCrop در شبیه سازی عملکرد و زیست توده گیاه جو و تعیین تاریخ کشت مناسب در منطقه سیستان

این تحقیق به ارزیابی مدلAquaCrop برای شبیه سازی عملکرد دانه و زیست توده گیاه جو در منطقه سیستان، با توجه به محدودیت های منابع آبی و شرایط اقلیمی مختلف می پردازد. برای انجام کار از داده های چهار مزرعه در شهرستان های زهک و هیرمند (مرکز تحقیقات، خواجه احمد، زورآباد و ده لاغری) طی دو سال زراعی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ و ۱۴۰۴-۱۴۰۳ استفاده شد و سه سناریو تاریخ کاشت (زودهنگام (۱۵ آبان)، میانه فصل (۱۵ آذر) و دیرهنگام (۱۵ دی)) و سه حالت آبیاری (آبیاری کامل، ۲۵٪ کم آبیاری و ۵۰٪ کم آبیاری) در نظر گرفته شد. نتایج شبیه سازی ها نشان داد که مدل AquaCrop قادر است عملکرد دانه و زیست توده را با دقت بالایی پیش بینی کند. در مرحله واسنجی، مقادیر R² برای عملکرد دانه و زیست توده بین ۹۶/۰ تا ۹۷/۰ و در مرحله صحت سنجی، برای عملکرد بین ۹۴/۰ تا ۹۸/۰ و برای زیست توده بین ۹/۰ تا ۹۲/۰ متغیر بود. مقادیر بالای صریب تبیین و مقادیر پایین آماره های خطا نشان داد مدل توانسته است با دقت بالا عملکرد دانه و زیست توده را شبیه سازی کند. تحلیل حساسیت مدل نشان داد که پارامترهای ضریب گیاهی تعرق (Kc)، بهره وری نرمال شده آب (WP*) و شاخص برداشت مرجع (HIo) بیشترین حساسیت را در مدل دارند. همچنین، نتایج سناریوهای آبیاری و تاریخ کاشت نشان داد که در سال های مرطوب، کاهش ۲۵ درصدی آبیاری، باعث کاهش ۵ تا ۷ درصد، در سال های نرمال، کاهش آبیاری به ۲۵٪ و ۵۰٪ منجر به کاهش ۱۳ تا ۲۰ درصدی عملکرد و در سال های خشک، کاهش ۲۵٪ تا ۵۰٪ آبیاری باعث کاهش ۴۵ تا ۴۸ درصدی عملکرد دانه شد.

کلیدواژه ها:

بهره وری آب نرمال شده ، حداکثر ضریب تعرق گیاهی ، ضریب پوشش گیاهی ، مدل سازی گیاهی