بیماری هانتاویروسی در قرن بیست و یکم: از زئونوز منتقله از جوندگان تا نگرانی سلامت عمومی در جهان

چکیده زمینه: هانتاویروس ها از مهم ترین ویروس های زئونوتیک نوپدید هستند که در سال های اخیر به دلیل توانایی ایجاد بیماری های شدید و مرگبار، توجه گسترده ای را در حوزه سلامت جهانی به خود جلب کرده اند. این ویروس های RNAدار با مخزن اصلی جوندگان، به طور عمده توسط استنشاق ذرات آئروسل آلوده به انسان منتقل می شوند و می توانند دو تظاهر بالینی مهم شامل تب هموراژیک همراه با سندرم کلیوی (HFRS) و سندرم قلبی–ریوی هانتاویروس (HCPS/HPS) ایجاد کنند HFRS بیشتر در آسیا و اروپا مشاهده می شود و با تب، ترومبوسیتوپنی و نارسایی کلیوی همراه است، در حالی که HCPS که به طور عمده در قاره آمریکا گزارش می شود، با دیسترس تنفسی شدید، ادم ریوی و میزان مرگ ومیر بالا شناخته می شود. روش کار: در این مطالعه مروری، جنبه های مختلف هانتاویروس ها شامل تاریخچه، ساختار ویروس، پاتوژنز، اپیدمیولوژی جهانی و وضعیت این عفونت ها در خاورمیانه و ایران بررسی شد. همچنین نقش اختلال عملکرد سلول های اندوتلیال، افزایش نفوذپذیری عروقی و پاسخ های التهابی میزبان در شدت بیماری مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها: روش های تشخیصی نظیر RT-PCR ،ELISA و فناوری های نوین توالی یابی نسل جدید (NGS) از مهم ترین ابزارهای تشخیص این عفونت ها محسوب می شوند. با وجود پیشرفت های اخیر، درمان اختصاصی و واکسن مورد تایید جهانی برای هانتاویروس ها همچنان محدود بوده و درمان بیماران به طور عمده بر پایه مراقبت های حمایتی، مراقبت ویژه و کنترل عوارض تنفسی و کلیوی استوار است. نتیجه گیری: افزایش تغییرات اقلیمی، گسترش تماس انسان با مخازن حیوانی و گزارش موارد انتقال انسان به انسان در برخی سویه ها، نگرانی های جدیدی درباره احتمال بروز اپیدمی های گسترده ایجاد کرده است. از این رو، تقویت نظام های پایش، ارتقای روش های تشخیصی و بهره گیری از رویکرد «سلامت واحد» نقش مهمی در کنترل و پیشگیری از این عفونت های نوپدید خواهد داشت.

کلیدواژه ها:

Emerging Diseases ، Hantavirus ، Rodent-Borne Disease ، Public Health ، Zoonoses ، بیماری های نوپدید ، جوندگان ، زئونوز ، سلامت عمومی ، هانتاویروس