ارزیابی پتانسیل سیل خیزی حوضه تنگوئیه با استفاده از پارامترهای مورفومتری و مدل های آماری

پارامترهای مورفومتری ضمن توصیف ویژگی های فیزیکی حوضه، پارامترهای کمی سیلاب مانند، دبی، زمان وقوع، زمان تمرکز، زمان تاخیر و هیدروگراف سیل را کنترل می نمایند، پژوهش حاضر سعی دارد پتانسیل سیلخیزی زیرحوضههای مختلف حوضه تنگوئیه را با استفاده از پارامترهای مورفومتری ارزیابی نماید. بدین منظور بعد از تعیین زیرحوضه های مختلف، ۱۵ پارامتر مورفومتری برای آنها محاسبه گردید. سپس ارتباط بین پارامترهای مورفومتری و تعیین وزن تاثیر هر یک از آنها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و آنالیز مجموع وزنی WSA تحلیل شد. در مرحله بعد برای اولویت بندی زیرحوضه ها به منظور انجام عملیات آبخیزداری و کنترل سیلاب از شاخص اولویت بندی زیرحوضه ها (SWPI) استفاده شد که این شاخص بر اساس روش ترکیب خطی وزنی (WLS) محاسبه شد. در نهایت جهت گروه بندی زیرحوضه ها از آزمون آنالیز واریانس و آزمون آماری مقایسه میانگین ها استفاده شد. نتایج تحقیق نشان می دهد که، بر اساس شاخص SWPI زیرحوضه شماره ۱ (۳۱/۷۲۴) اولویت اول، زیرحوضه شماره۲ (۸/۶۱۷) اولویت دوم و زیرحوضه شماره ۳ (۱۹۶/۵۷۰) اولویت سوم را برای انجام فعایت های کنترل سیلاب به خود اختصاص داده اند. همچنین براساس شاخص CV، زیرحوضه شماره۱ با میانگین امتیاز ۱۳/۲ بیشترین پتانسیل سیل خیزی را دارد. بعد از آن زیرحوضه شماره ۳ با میانگین امتیاز ۰۷/۲ و زیرحوضه شماره ۲ با میانگین امتیاز ۸/۱ در رده های بعدی قرار می-گیرند. نتایج آزمون مقایسه میانگین های دانکن نشان می دهد که اگر چه ارزیابی پارامترهای مورفومتری در ظاهر تفاوت هایی را بین زیرحوضه ها نشان می دهد اما از نظر آماری بین سه زیرحوضه اختاف معناداری وجود ندارد و هر سه در یک گروه قرار می گیرند.

کلیدواژه ها:

سیل خیزی ، مدل آماری ، مورفومتری ، حوضه تنگوئیه