مدل سازی فرسایش خاک برای ازیابی طول شیب مناسب در مناطق مستعد خطر

فرسایش خاک یکی ازمهم ترین چالش های زیست محیطی است که مستقیم بر پایداری سرزمین تاثیر می گذارد. در میان مدل های تجربی مختلف، معادله جهانی اصلاح شده فرسایش خاک (RUSLE ) به عنوان یکی از معتبرترین ابزارها برای برآورد میانگین بلند مدت کمی میزان فرسایش به کار می رود. دقت خروجی های این مدل به کیفیت و تفکیک مکانی مدل رقومی ارتفاع (DEM)، به ویژه در محاسبه عامل طول و شیب و دامنه (LS)، وابستگی زیادی دارد. این تحقیق با بهره گیری از رویکردهای زمین آماری و سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، مناسب ترین اندازه سلول DEM برای برآورد عامل LS در مدل سازی فرسایش خاک تعیین شد. چهار DEM با اندازه های ۳۰، ۵۰، ۱۰۰ و ۳۰۰ متر تولید و با استفاده از تحلیل نیم واریوگرام و کریجینگ، وابستگی مکانی و دقت پیش بینی مورد ارزیابی قرار گرفت. تا تاثیراندازه سلول بر تنوع پذیری داده ها و دقت پیش بینی عامل LS بررسی شود. نتایج نشان داد که با افزایش اندازه سلول تا ۵۰ متر، اثر ناگت کاهش یافته و وابستگی فضایی داده ها افزایش می یابد، در حالی که با افزایش بیشتر اندازه سلول، میزان تنوع مکانی و دقت مدل کاهش می یابد. بر اساس مقایسه پارامترهای زمین آماری DEM ، با اندازه سلول ۵۰ متر مناسب ترین تفکیک مکانی برای محاسبه عامل LS در منطقه مورد مطالعه تشخیص داده شد. یافته های این پژوهش می تواند به عنوان مبنایی برای انتخاب بهینه تفکیک مکانی DEM در مطالعات فرسایش خاک و تحلیل های هیدرولوژیکی مشابه مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فرسایش خاک ، مدل رقومی ارتفاع (DEM) ، عامل توپوگرافی LS ، GIS