تعیین مناسب ترین روش کاشت تریتیکاله به عنوان کشت دوم در اراضی شالیزاری استان گیلان با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی

استان گیلان با برخورداری از اراضی گسترده شالیزاری، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه کشت دوم و افزایش بهره وری زمین دارد. تریتیکاله به عنوان گیاهی علوفه ای با تحمل بالا به سرما، خشکی، شوری و خاک های فقیر و کم بازده، گزینه مناسبی برای کشت پاییزه پس از برداشت برنج است، اما نبود روش های فنی کارآمد برای کاشت آن در شالیزارها از چالش های اصلی محسوب می شود. این پژوهش پنج روش کاشت تریتیکاله را بر اساس نه معیار فنی، عملیاتی و اقتصادی شامل عمق مناسب کاشت، یکنواختی پخش بذر، مدیریت آب و زهکشی، قابلیت کاربری در انواع قطعات، عوامل انسانی و سهولت انجام کار، ظرفیت مزرعه ای موثر، تعداد نیروی کار، مصرف انرژی و هزینه های عملیاتی مورد ارزیابی قرار داده است. وزن دهی معیارها و اولویت بندی روش ها با تحلیل سلسله مراتبی و نرم افزار EXPERT CHOICE۱۱ انجام شد و داده ها از ۳۰ متخصص و کشاورز پیشرو جمع آوری گردید. نتایج نشان داد که معیار مدیریت آب و زهکشی با وزن ۲۴۱/۰ دارای بیشترین ارجحیت در بین معیارها است. در بین روش های کاشت تریتیکاله (گزینه ها)، بذرپاشی با کودپاش سانتریفیوژ + فاروئر با وزن نهایی ۳۳۷/۰ از حداکثر امتیاز برخوردار شد و به عنوان مناسب ترین روش کاشت معرفی گردید. بذرپاشی با کودپاش + دیسک در رتبه دوم قرار گرفت و روش های کاملا دستی، به ویژه بذرکاری با دست با وزن ۰۸۳/۰ کمترین اولویت را دارا شدند. نرخ ناسازگاری در روش به کار رفته کمتر از ۱/۰ بود که نشان دهنده اعتبار نتایج است. از یافته های این تحقیق می تواند برای تصمیم گیری کشاورزان در توسعه کشت تریتیکاله بعد از برنج استفاده کرد.

کلیدواژه ها:

تریتیکاله ، ظرفیت مزرعه ای موثر ، کشت دوم ، مدیریت آب و زهکشی ، تحلیل سلسله مراتبی