شناسایی و اولویت بندی شاخص های اثرگذار رسانه ها بر مد و پوشش در ایران: پژوهشی کیفی

هدف پژوهش شناسایی، اولویت بندی و تبیین شاخص های اثرگذار رسانه ها بر مد و پوشش در ایران و ارائه یک الگوی بومی مبتنی بر اجماع خبرگان است. این پژوهش با رویکرد کیفی و مبتنی بر تکنیک دلفی انجام شد. در سه راند متوالی، ۱۴ نفر از متخصصان حوزه رسانه، مد و پوشاک، اعضای صنف پوشاک و کارگروه مد و لباس با روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. ابتدا ۱۳۵ شاخص از طریق فراتحلیل اولیه استخراج شد و سپس در مراحل دلفی پالایش و به ۱۲۰ شاخص نهایی تقلیل یافت. پرسشنامه های باز و بسته، همراه با طیف لیکرت، برای جمع آوری داده ها به کار رفت. میزان توافق خبرگان با ضریب کندال سنجیده شد و برای رتبه بندی شاخص ها از آزمون فریدمن استفاده گردید. نتایج نشان داد ۱۴ بعد اصلی و ۱۲۰ شاخص به طور معناداری بر رسانه های فعال در حوزه مد و پوشش اثرگذارند. ضریب کندال در راند سوم (۴۹۱/۰ = W) همراه با سطح معنی داری ۰.۰۰۰ بیانگر توافق مناسب میان خبرگان بود. نتایج آزمون فریدمن نشان داد «برندسازی ملی» (رتبه ۱)، «شبکه های مجازی» (رتبه ۲)، «تجارت الکترونیک» (رتبه ۳)، «فروشگاه های مجازی» و «نمایش های زنده» در رتبه های بعدی قرار دارند. چهار لایه زیرساختی، فرآیندی، ارتباطی و نتیجه ای به عنوان ساختار نهایی مدل استخراج شد که در آن لایه نتیجه ای، به ویژه بعد «پوشش» بالاترین تاثیر را در خروجی رسانه ای نشان داد. این مطالعه الگویی جامع برای تحلیل و ارتقای نقش رسانه ها در شکل دهی الگوهای مد و پوشش ایران ارائه می دهد. یافته ها نشان می دهد ابعاد کلیدی همچون برندسازی ملی، شبکه های مجازی، اقتصاد دیجیتال و هویت سازی فرهنگی بیشترین اثرگذاری را دارند و می توانند مبنایی برای سیاست گذاری، تولید محتوای راهبردی و توسعه پلتفرم های بومی در صنعت مد کشور قرار گیرند. هدف پژوهش شناسایی، اولویت بندی و تبیین شاخص های اثرگذار رسانه ها بر مد و پوشش در ایران و ارائه یک الگوی بومی مبتنی بر اجماع خبرگان است. این پژوهش با رویکرد کیفی و مبتنی بر تکنیک دلفی انجام شد. در سه راند متوالی، ۱۴ نفر از متخصصان حوزه رسانه، مد و پوشاک، اعضای صنف پوشاک و کارگروه مد و لباس با روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. ابتدا ۱۳۵ شاخص از طریق فراتحلیل اولیه استخراج شد و سپس در مراحل دلفی پالایش و به ۱۲۰ شاخص نهایی تقلیل یافت. پرسشنامه های باز و بسته، همراه با طیف لیکرت، برای جمع آوری داده ها به کار رفت. میزان توافق خبرگان با ضریب کندال سنجیده شد و برای رتبه بندی شاخص ها از آزمون فریدمن استفاده گردید. نتایج نشان داد ۱۴ بعد اصلی و ۱۲۰ شاخص به طور معناداری بر رسانه های فعال در حوزه مد و پوشش اثرگذارند. ضریب کندال در راند سوم (۴۹۱/۰ = W) همراه با سطح معنی داری ۰.۰۰۰ بیانگر توافق مناسب میان خبرگان بود. نتایج آزمون فریدمن نشان داد «برندسازی ملی» (رتبه ۱)، «شبکه های مجازی» (رتبه ۲)، «تجارت الکترونیک» (رتبه ۳)، «فروشگاه های مجازی» و «نمایش های زنده» در رتبه های بعدی قرار دارند. چهار لایه زیرساختی، فرآیندی، ارتباطی و نتیجه ای به عنوان ساختار نهایی مدل استخراج شد که در آن لایه نتیجه ای، به ویژه بعد «پوشش» بالاترین تاثیر را در خروجی رسانه ای نشان داد. این مطالعه الگویی جامع برای تحلیل و ارتقای نقش رسانه ها در شکل دهی الگوهای مد و پوشش ایران ارائه می دهد. یافته ها نشان می دهد ابعاد کلیدی همچون برندسازی ملی، شبکه های مجازی، اقتصاد دیجیتال و هویت سازی فرهنگی بیشترین اثرگذاری را دارند و می توانند مبنایی برای سیاست گذاری، تولید محتوای راهبردی و توسعه پلتفرم های بومی در صنعت مد کشور قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

مد و پوشش ، رسانه ، تکنیک دلفی ، شاخص های اثرگذار ، مدل سازی رسانه ای