بررسی ویژگی های آناتومی، فیزیکی و شیمیایی چوب تنه و شاخه صنوبر تبریزی (Populus nigra)

سابقه و هدف: صنوبر تبریزی به دلیل رشد سریع و دسترسی آسان، به­عنوان یکی از گزینه های مناسب به منظور تامین مواد اولیه صنایع برای جنگل­کاری مطرح است. ازاین رو، این تحقیق باهدف بررسی و مقایسه ویژگی های فیزیکی، آناتومی و ترکیب شیمیایی چوب تنه و شاخه صنوبر تبریزی و روند تغییرات آنها در طول شاخه انجام شد.مواد و روش ها: بدین منظور نمونه­های چوبی از قسمت تنه و سه شاخه در طول آن تهیه شدند و مقادیر طول الیاف، قطر الیاف، ضخامت دیواره سلولی، قطر حفره سلولی، ضرایب بیومتری، قطر آوندها، دانسیته چوب، لیگنین، سلولز، مواد استخراجی در آب گرم و مواد استخراجی در الکل استن اندازه­گیری گردیدند.نتایج: نتایج نشان داد که اختلاف میان تنه و شاخه در همه ویژگی های اندازه­گیری شده کاملا معنی دار است. الیاف تنه ازنظر طول، قطر و ضخامت دیواره دارای مقادیر بیشتری بوده و بلوغ آناتومیکی بالاتری را نشان می دهند، درحالی که شاخه باوجود الیاف کوچک تر، دارای نسبت درهم رفتگی و رانکل بالاتری بود. البته روند تغییرات ابعاد الیاف در محور طولی شاخه کاهش محسوسی نشان ­می­دهد. دانسیته شاخه به طور محسوسی بیشتر از تنه اندازه گیری شد و قطر آوندها در تنه نسبت به شاخه بزرگ تر بوده و روند تغییرات آن در طول شاخه نزولی است. ازنظر ترکیب شیمیایی نیز درصد سلولز، لیگنین و مواد استخراجی در چوب تنه بالاتر بود و این مقادیر در محور طولی شاخه به طور یکنواخت کاهش یافت.نتیجه ­گیری: یافته ­ها نشان داد که چوب تنه به دلیل بلوغ ساختاری و مقادیر بیشتر اجزای لیگنوسلولزی، ماده اولیه مناسب تری برای کاربردهای چوبی و کاغذی باکیفیت بالا محسوب می شود؛ اما چوب شاخه نیز با داشتن دانسیته بالاتر، ضرایب کاغذسازی قابل قبول و الیاف مناسب، می تواند به عنوان یک منبع اقتصادی و در دسترس در تولید خمیرکاغذ مورد استفاده قرار گیرد. این نتایج نقش قابل توجه شاخه ها را در افزایش بهره وری مواد خام و مدیریت پایدار منابع چوبی برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

چوب صنوبر تبریزی ، دانسیته ، خواص آناتومی ، ترکیب شیمیایی