تغییرات عملکرد و اسانس برخی گونه های مرزه Satureja spp. در شرایط دیم دماوند با تیمارهای تراکم و تغذیه

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 20

فایل این مقاله در 19 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IJMAPR-42-1_011

تاریخ نمایه سازی: 16 تیر 1405

چکیده مقاله:

سابقه و هدف: استفاده از گونه های با ارزش و سازگار گیاهان دارویی در دیمزارها می تواند در ایجاد پوشش گیاهی در طول فصول خشک سال، جلوگیری از فرسایش خاک در اراضی شیبدار و افزایش بهره وری بارش در اراضی وسیعی از کشور موثر باشد. چهار گونه گیاه دارویی مرزه با نام های علمی Satureja spicigera، S. mutica، S. bachtiarica و S. sahendica متعلق به خانواده نعناعیان، چندساله، ارزشمند، سازگار و انحصاری ایران در این طرح در شرایط دیم استفاده شدند. مواد و روش ها: به منظور بررسی اثر تراکم و کودهای آلی بر صفات مورفولوژیک، زراعی و اسانس چهار گونه مرزه در شرایط دیم دماوند، آزمایشی به صورت کرت های خردشده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی از سال ۱۳۹۵ به مدت پنج سال در موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، ایستگاه تحقیقات مراتع همند دماوند اجرا گردید. عامل اصلی در سه سطح شامل کنترل، کود دامی پوسیده ۳۰ تن در هکتار و کاه فراوری شده با سولفات آمونیوم ۱۰ تن در هکتار و تراکم به عنوان عامل فرعی در سه سطح (۲۶۶۶۶، ۴۰۰۰۰، ۸۰۰۰۰ بوته در هکتار) در نظر گرفته شد. صفات مورد اندازه گیری شامل ارتفاع بوته، قطر تاج پوشش، تعداد شاخه های اصلی، عملکرد خشک گیاه، درصد ماده خشک به تر اندام هوایی و درصد عملکرد اسانس بود. یافته ها: نتایج مقادیر صفات اندازه گیری شده در سال های اول تا سوم زراعی با روند افزایشی، نشان از رشد و سازگاری گونه های مرزه در شرایط دیم داشت. بیشترین عملکرد ماده خشک در شرایط دیم این آزمایش با ۱۸۲۱ کیلوگرم در هکتار و درصد اسانس ۲.۸۶ درصد در گونه با ارزش و برگزیده S. mutica حاصل گردید. نتایج نشان داد تیمارهای شاهد و کود دامی همراه با تراکم زیاد دارای برتری در کلیه صفات مورفولوژیک و عملکرد اقتصادی Satureja bachtiarica و Satureja sahendica با تاج پوشش نسبی محدود و با تراکم متوسط در Satureja mutica و Satureja spicigera نسبت به سایر تیمارها بود. نتیجه گیری کلی: بالا بودن میزان اغلب صفات در تیمار شاهد حکایت از محدودیت کودپذیری و سلامت گونه های مرزه در شرایط دیم داشت. موفقیت در کشت، استقرار و رشد گونه های مختلف مرزه در شرایط دیم منطقه مورد آزمایش نشان دهنده سازگاری و عملکرد اقتصادی گونه های مختلف مرزه در شرایط دیم نیمه استپی سرد مناطق مختلف کشور می باشد.

کلیدواژه ها:

عملکرد اقتصادی ، گونه های انحصاری مرزه ، دیم ، کود آلی ، تراکم ، اسانس

نویسندگان

محمدحسین لباسچی

دانشیار، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

فاطمه سفیدکن

استاد، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

ابراهیم شریفی عاشور آبادی

استاد، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

بهلول عباس زاده

دانشیار، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

معصومه لایق حقیقی

دکتری، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

احمد میرجلیلی

دانش آموخته دکتری زراعت، گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

علی ساکی

دانش آموخته دکتری زراعت، گروه زراعت، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

علی حسینی

دانش آموخته دکتری زراعت، گروه زراعت، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

نیلوفر رضایی

دانش آموخته دکتری زراعت، معاونت باغبانی، سازمان جهاد کشاورزی استان تهران، تهران، ایران

مریم مکی زاده تفتی

استادیار، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

میثم انصاری

کارشناس ارشد، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

محمد بختیاری رمضانی

کارشناس ارشد، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

سمانه اسدی صنم

استادیار، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Abdul Jaleel, C., Manivannan, P., Sankar, B., Kishorekumar, A., Gopi, ...
  • Ahmadian, A., Ghanbari, A. and Golvi, M., ۲۰۰۹. The interaction ...
  • Ahmadian, A., Ghanbari, A., Siahsar, B., Heidari, M., Ramroudi, M. ...
  • Ahmadian, A., Ghanbari, A. and Siah Sar, B., ۲۰۱۱. Study ...
  • Barzegar, A.R., Yousefi, A. and Daryashenas, A., ۲۰۰۲. The effect ...
  • Bashirifar, N., Aliasgharzad, N. and Zehtab Salmasi, S., ۲۰۱۶. Elemental ...
  • Cattivelli, L., Rizza, F., Badeck, F.W., Mazzucotelli, E., Mastrangelo, A.M., ...
  • Dadrasan, M., Chaichi, M.R., Pourbabaee, A.A., Yazdani, D. and Keshavarz-Afshar, ...
  • Ghaffari, A. ۲۰۰۸. Dry farming principles rather than working in ...
  • Heydari sharifAbad, H., ۲۰۱۹. Total factor productivity (land and soil, ...
  • Jamzad, Z., ۲۰۱۰. Thymus and Satureja species of Iran. Research ...
  • Kamalizad, A., ۱۹۸۸. Basics of gas chromatography. Nashr daneshgahi press, ...
  • Lebaschi, M.H., Sharifi Ashoorabadi, E., Makizadeh Tafti, M., Asadi-Sanam, S. ...
  • Malakooti, M.J. and Homayee, M., ۱۹۹۴. Fertility of soils in ...
  • Markewich, H.A., Mbugua, D. and Cherney, D., ۲۰۱۰. Effects of ...
  • Mehdi Shahivand, Z., Saidi, M. and Tahmaasebi, Z., ۲۰۱۳. Effects ...
  • Melero, S., Vanderlinden, K. and Madejon, E., ۲۰۰۸. Long-term effect ...
  • Naseri, R., Fasihi, Kh., Hatami A. and Poursiahbidi, M.M., ۲۰۱۰. ...
  • Nooshkam, A., Majnoun hoseini, N., Hadian, J., Jahansooz, M.R., Khavazi, ...
  • Prakash, M., Jayakumar, M. and Karmegam, N., ۲۰۰۸. Physico-chemical characteristics ...
  • Simon, J.E., Chadwick, A.F. and Craker, L.E., ۱۹۸۴. Herbs: An ...
  • Singh, M., Singh, A., Singh, S., Tripathi, R.S., Singh, A.K. ...
  • UNCCD, ۲۰۱۰. United nations decade for deserts and the fight ...
  • Wang, Z.Y., Tang, Y.L. and Zhang, F.S., ۱۹۹۹. Effect of ...
  • Zargari, A., ۱۹۸۲. Medicinal Plants. Tehran University press, Tehran, ۱۰۰۱p. ...
  • نمایش کامل مراجع