بررسی پدیده ازدحام مالی در اقتصاد ایران و اثرگذاری آن بر سرمایه گذاری و تولید ناخالص داخلی

در این پژوهش، پدیده ازدحام مالی در اقتصاد ایران طی دوره زمانی ۱۳۶۹ تا ۱۴۰۱ بررسی می شود. با استفاده از مدل بردار خودرگرسیونی با ضرایب زمانی متغیر (TVP-VAR) و داده های فصلی، اثر کسری بودجه دولت بر دسترسی بخش خصوصی به منابع بانکی و سرمایه گذاری بررسی شده است. چهار متغیر اصلی شامل کسری بودجه، نسبت بدهی دولت به سیستم بانکی، نسبت تسهیلات به بخش غیردولتی و نسبت سرمایه گذاری به تولید ناخالص داخلی در مدل لحاظ شده اند. نتایج نشان می دهد که در اغلب سال ها، کسری بودجه، منجر به کاهش تسهیلات بانکی برای بخش خصوصی و درنهایت، کاهش سرمایه گذاری شده و شدت ازدحام مالی در گذر زمان متغیر بوده و در برخی دوره ها، کاهش یافته است. در ادامه، با استفاده از روش MIDAS، اثر این پدیده بر رشد اقتصادی سالانه بررسی و تاثیر منفی آن تایید شده است. این نتایج، بیانگر آن است که پایداری مالی دولت و کاهش وابستگی به منابع بانکی، پیش شرط ضروری برای تقویت نقش بخش خصوصی و تحقق رشد پایدار اقتصادی در ایران است.

کلیدواژه ها:

کسری بودجه ، تسهیلات بخش خصوصی ، ازدحام مالی ، سرمایه گذاری ، رشد اقتصادی