واکاوی نقش یقین عقلانی و تصدیق ایمانی در ایجاد اراده در سلوک عارفانه؛ تحلیلی براساس اندیشه های ابن سینا

ابن سینا «اراده» را به عنوان اولین و بنیادی ترین مرحله در سیروسلوک عرفانی معرفی می کند. تحقق سیروسلوک که از افعال اختیاری انسان محسوب می شود، منوط به «اراده» است. این اراده زمانی شکل می گیرد که نفس پس از ادراک یک شیء و تصدیق به منافع آن، به اجماع و تصمیم برسد. در مسیر سلوک عرفانی نیز هنگامی اراده حاصل می شود که نفس به فواید و عواید آن اذعان و باور پیداکند. ابن سینا دو عامل کلیدی برای نیل به این تصدیق و درنتیجه ایجاد اراده در جهت سلوک معرفی می نماید: برهان عقلی و ایمان. این مطالعه با اتخاذ روش «تحلیلی توصیفی» و با تکیه بر مبانی علم النفس ابن سینا ازجمله تجرد و ملکوتی بودن نفس، لذت جویی نفس و برتری معرفت عقلی بر معرفت حسی به تشریح عوامل ایجاد اراده در نفس برای ورود به سلوک پرداخته است. تحقیق حاضر ضمن تاکید بر نقش محوری ایمان و استناد به آیات قرآن کریم در این زمینه، نشان می دهد که چگونه مفاهیم بنیادین فلسفی و روان شناختی ابن سینا بستر لازم برای شکل گیری اراده و ورود به مسیر سلوک را فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

ابن سینا ، اراده ، سیروسلوک ، برهان عقلی ، ایمان دینی ، انسان شناسی فلسفی