الگوی گزارشگری مسائل عمده حسابرسی در ایران: رویکردی آمیخته مبتنی بر نظریه داده بنیاد و مدلسازی معادلات ساختاری در شرکت های پذیرفته شده در بورس تهران

گزارشگری مسائل عمده حسابرسی به عنوان یکی از تحولات کلیدی استانداردهای حسابرسی نوین، با هدف افزایش شفافیت گزارش های مالی و بهبود ارتباط حسابرسان با ذینفعان مطرح شده. در ایران، علیرغم الزام اجرای استاندارد بین المللی حسابرسی ۷۰۱، فقدان یک چارچوب بومی و منسجم که بتواند پیچیدگی های اقتصادی، فرهنگی و حرفه ای موثر بر فرآیند گزارشگری مسائل عمده را درک و تبیین کند، به وضوح احساس می شود. این خلا، اجرای موثر این استاندارد را با چالش های عملیاتی و قضاوتی مواجه ساخته و ضرورت تدوین الگویی جامع مبتنی بر نظرات کنشگران اصلی (حسابرسان) را ایجاب می نماید. لذا پژوهش حاضر با هدف تبیین و ارائه الگوی گزارشگری مسائل عمده حسابرسی از دیدگاه حسابرسان در ایران و شناسایی متغیرهای کلیدی آن بارویکردی آمیخته از نظریه داده بنیاد به عنوان فاز کیفی و مدل سازی معادلات ساختاری در فاز کمی انجام شد. جامعه آماری فاز کیفی شامل ۱۷ نفر خبرگان و فاز کمی با گردآوری پرسشنامه معتبر مورد آزمون شد. یافته های کیفی نشان داد که عواملی نظیر آموزش تخصصی، تجربه، چالش های اقتصادی (مانند تحریم و تورم)، و فناوری های نوین (مانند هوش مصنوعی و بلاکچین) از عوامل کلیدی موثر بر تصمیم گیری حسابرس در زمینه مسائل عمده هستند. و کیفیت گزارشگری مالی و تعامل با ذی نفعان به عنوان سازه های میانجی و اعتبار حرفه ای حسابرس و اعتماد سرمایه گذاران به عنوان پیامدهای اصلی الگوی پیشنهادی شناسایی شدند. نتایج مدل سازی معادلات ساختاری، معنادار بودن مثبت و مستقیم تاثیر متغیرهارا نشان داد. این پژوهش ضمن پر کردن خلا نظری موجود، چارچوبی عملی برای نهادهای نظارتی و موسسات حسابرسی جهت بهبود گزارشگری مسائل عمده حسابرسی در ایران فراهم می سازد

کلیدواژه ها:

مسائل عمده حسابرسی (KAMs) ، نظریه داده بنیاد ، کیفیت گزارشگری مالی ، الگوی گزارشگری ، اعتماد سرمایه گذاران ، استاندارد حسابرسی ۷۰۱ ، محیط اقتصادی ایران