پروژه های آبخیزداری به عنوان رویکردی یکپارچه در مدیریت منابع طبیعی، نقش کلیدی در توسعه پایدار جوامع محلی، به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک، ایفا می کنند. این پژوهش باهدف بررسی تاثیر پروژه های آبخیزداری بر توسعه اقتصادی–اجتماعی ساکنان حوزه آبخیز ده نمک شهرستان آرادان انجام شد. جامعه آماری شامل ساکنان این حوضه بود که با استفاده از فرمول کوکران و اصلاح برای جمعیت محدود، حجم نمونه ۱۴۱ نفر تعیین و به روش تصادفی طبقه ای انتخاب شد. ابزار پژوهش پرسشنامه ای با ۱۲ گویه در سه بعد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی بود که روایی آن توسط کارشناسان تایید و پایایی آن با آلفای کرونباخ (بالاتر از ۰/۷) اثبات شد. تحلیل داده ها با نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و روش های تحلیل عاملی اکتشافی (EFA)، تاییدی (CFA) و معادلات ساختاری (SEM) انجام گرفت. نتایج نشان داد میانگین نگرش در بعد زیست محیطی (۳/۸۹)، اقتصادی (۳/۷۸) و اجتماعی (۳/۵۲) بالاتر از میانگین نظری (۳) است. تحلیل عاملی اکتشافی سه عامل را شناسایی کرد که ۸۱/۲۷ درصد از واریانس را تبیین می کنند؛ بعد زیست محیطی با ۴۴/۶۱ درصد قوی ترین عامل بود. مدل CFA با شاخص های برازش (۱/۶۹=, χ²/df۰/۹۹۱= CFI۰/۰۴۱= RMSEA) تایید شد. مدل SEM نشان داد بعد اجتماعی (۰/۷۲ β=) بیش ترین اثر مستقیم بر رضایت کلی دارد، درحالی که بعد زیست محیطی از طریق مسیرهای اقتصادی و اجتماعی، اثر غیرمستقیم قوی (۱/۰۲) ایجاد می کند. یافته ها حاکی از موفقیت چشمگیر پروژه ها در بهبود محیطی، تاثیر متوسط در اقتصاد و ضعف در مشارکت اجتماعی است. پیشنهاد می شود با اجرای مدل
مدیریت آبخیزداری جامعه محور (CBWM)، تشکیل شوراهای محلی و آموزش مشارکتی، شکاف اجتماعی پر شود تا توسعه پایدار محقق گردد.