پایداری عملکرد لاین های امید بخش نخود (Cicer arietinum L.) تحت شرایط دیم
محل انتشار: مجله تولید گیاهان زراعی، دوره: 19، شماره: 1
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 126
فایل این مقاله در 23 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_EJCP-19-1_004
تاریخ نمایه سازی: 16 تیر 1405
چکیده مقاله:
چکیده سابقه و هدف: نخود به دلیل داشتن دانه های غنی از پروتئین و کربوهیدرات، قابلیت کشت در شرایط نامطلوب محیطی و مزایای اقتصادی زیاد، یکی از منابع غذایی مهم و با ارزش در جهان است. این محصول، به عنوان دومین حبوبات مهم از نظر سطح زیر کشت، اغلب به صورت دیم کشت می شود که تحت این شرایط، تنش خشکی مهم ترین عامل افت عملکرد این گیاه زراعی است. به طور معمول یکی از گام های اصلی معرفی رقم، ارزیابی و مقایسه پایداری عملکرد لاین های امیدبخش در شرایط مختلف محیطی است. بر این اساس، تحقیق حاضر با استفاده از شاخص های مختلف پایداری، جهت شناسایی لاینهای پایدار با عملکرد مطلوب، انجام شد. مواد و روشها: در این تحقیق، پایداری عملکرد دانه ۱۸ لاین امیدبخش نخود در طی چهار سال و چهار تکرار در هر سال، با استفاده از شاخصهای مختلف پایداری شامل واریانس درون ژنوتیپی، ضریب تغییرات درون ژنوتیپی، اکووالانس ریک، واریانس پایداری شوکلا، ضریب رگرسیون فینلی و ویلکینسون، روش مثلثی فینلی و ویلکینسون و مدل رگرسیونی ابرهارت و راسل ارزیابی شد. یافتهها: طبق نتایج تجزیه واریانس مرکب، برهمکنش ژنوتیپ × سال معنی دار شد (p≤۰.۰۱) که این امر بیانگر لزوم تجزیه پایداری عملکرد لاین ها بود. با توجه به همبستگی مثبت و معنی دار (۹۶۱/۰r=)، بین شاخص های ضریب رگرسیون فینلی و ویلکینسون و ضریب رگرسیون ابرهارت و راسل، این شاخص ها به عنوان معیار مناسب جهت تفکیک لاین های مطلوب و پایدار انتخاب شدند. لاین های شماره ۱۸، ۱۷ و ۶ دارای بیش ترین و لاین های شماره ۱۴، ۱۳ و ۱ به ترتیب دارای کم ترین میانگین عملکرد دانه بودند. لاین های شماره ۱۸ و ۱۷ به ترتیب با میانگین عملکرد دانه ۶۶۰ و ۶۵۳ کیلوگرم در هکتار، با عملکرد بالاتر از میانگین عملکرد همه ژنوتیپ ها (۵۷۲ کیلوگرم در هکتار)، بیش ترین شاخص ژنوتیپی، بیش ترین شاخص فنوتیپی مثبت و کم ترین ضریب رگرسیون فینلی و ویلکینسون را نشان دادند. میانگین مربعات انحراف از رگرسیون برای لاین های ۱۸ و ۱۷ از نظر آماری معنی دار نبود. بر این اساس و با توجه به عملکرد، این دو لاین بهعنوان مطلوب ترین و پایدارترین لاین ها شناسایی شدند. لاین شماره ۵ نیز با عملکرد دانه کم تر از میانگین عملکرد همه ژنوتیپ ها، بیش ترین ضریب رگرسیون فینلی و ویلکینسون، بیش ترین ضریب رگرسیونی ابرهارت و راسل را نشان داد. این لاین با ویژگیهای فوق و با توجه به میانگین مربعات انحراف از رگرسیون بهعنوان نامطلوب ترین لاین از نظر پایداری عملکرد دانه شناسایی شد. نتیجه گیری: با توجه به عملکرد بالا و پایدار در لاین های شماره ۱۸ (FLIP۰۹-۲۵۱C) و ۱۷ (FLIP۱۱-۲۰۳C)، این دو لاین قابلیت لازم برای استفاده در برنامه های به نژادی را دارند و شاید بتوان، آن ها را به عنوان رقم جدید برای شرایط دیم معرفی نمود.
کلیدواژه ها:
کلمات کلیدی: واریانس درون ژنوتیپی ، اکووالانس ریک ، واریانس پایداری شوکلا ، رگرسیون فینلی و ویلکینسون ، مدل ابرهارت و راسل
نویسندگان
رضا نیک سرشت
گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
سید سعید موسوی
گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بو علی سینا، همدان، ایران.
همایون کانونی
بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران.
محمد سیاری
گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
