فلسفه و تئورژی در اندیشه پروکلوس

تئورژی نوعی جادو با استفاده از نمادها برای تسخیر اراده ایزدان و تصرف در قوای الهی است. تئورژیست معتقد است که بعضی اشیاء به سبب شباهت-هایی نمادین با ایزدان ارتباط دارند و با استفاده از آنها می توان اراده و قوای آن ایزدان را تسخیر کرد. به عقیده پروکلوس تئورژی نوعی معرفت است و فلسفه و تئورژی علی رغم بعضی تفاوت ها مبانی مشترکی دارد. فلسفه معرفتی مبتنی بر نام ها و ایده ها و تئورژی معرفتی مبتنی بر نمادها است. وی این دو نوع معرفت را با تفسیری متفاوت از دو مفهوم علیت و شباهت با یکدیگر جمع می کند، زیرا به عقیده او هر معرفتی مبتنی بر رابطه علی و علیت مبتنی بر شباهت علت و معلول به یکدیگر است. هر علتی معلول هایی شبیه به خود پدید می آورد و هر معلولی به موجب این شباهت به علت خود بازمی گردد و بازگشت معلول به علت همان معرفت است. علیت و شباهتی که پروکلوس توصیف می کند، از اصول جادو است و نظیری در علم و فلسفه ندارد. پروکلوس با ارائه تبیینی متفاوت از علیت و شباهت، فلسفه و جادو را به یکدیگر نزدیک می سازد.

کلیدواژه ها:

پروکلوس ، نوافلاطونیان ، تئورژی ، جادو ، علیت