بررسی اثرات تنها و جمعی محلول پاشی اسید آمینه و قارچ های مایکوریزا بر برخی خصوصیات بیوشیمیایی گیاه بابونه آلمانی (Matricaria chamomilla L)

هدف: بابونه، متعلق به تیره آستراسه بوده و از زمان های گذشته به عنوان یک گیاه مشهور در جهان شناخته شده است. این گیاه با داشتن خواص ضدالتهابی اثبات شده و توانایی آن در بهبود زخم، اغلب در طب سنتی مورداستفاده قرار می گیرد. هدف از انجام این آزمایش، بررسی اثرات محلول پاشی حاوی اسیدهای امینه و تلقیح با قارچ­های مایکوریزا بر کلروفیل a، b و برخی ترکیبات مهم همچون کامازولن، آلفا بیزابولول و بیزابولول اکساید آ در گیاه دارویی بابونه آلمانی بود. روش پژوهش: آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک ­های کامل تصادفی با سه تکرار طی سال های زراعی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ و ۱۴۰۱-۱۴۰۲ در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان اجرا شد. عوامل آزمایشی شامل قارچ مایکوریزا در چهار سطح (شاهد- عدم تلقیح-، Funneliformis mosseae، Funneliformis etunicatum و Rhizophagus irregularis) و تیمار دوم محلول پاشی اسیدظ آمینه آمینول فورته در چهار سطح (شاهد- عدم مصرف-، ۲/۰، ۳/۰ و ۴/۰ درصد لیتر آب) در دو مرحله رشد رویشی و شروع گلدهی بودند. صفات اندازه­گیری شده شامل ارتفاع گیاه، عملکرد ماده خشک، کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل، درصد و میزان تولید کامازولن، آلفا بیزابولول و بیزابولول اکسایدآ بود. یافته­ها: نتایج نشان داد اثر محلول پاشی اسیدآمینه آمینول فورته بر ارتفاع گیاه، درصد و عملکرد کامازولن و عملکرد ماده خشک درسطح ۱ درصد معنی دار شد. هم چنین اثر تلقیح مایکوریزایی نیز بر نسبت کلروفیل a به b، ارتفاع گیاه، درصد و عملکرد کامازولن و عملکرد ماده خشک درسطح یک درصد معنی دار شد. اثر برهم کنش محلول پاشی اسید آمینه آمینول فورته و تلقیح مایکوریزایی بر بیزابولول اکسایدآ، آلفا بیزابولول، کلروفیل کل و کلروفیل a در سطح یک درصد و بر کلروفیل b در سطح پنج درصد معنی دار شد. محلول پاشی موجب افزایش در ارتفاع گیاه، ماده خشک تولیدی و کلروفیل گردد. از بین تیمارهای مختلف محلول پاشی اسید آمینه، تیمار ۴/۰ درصد تاثیر بیش تری نسبت به بقیه تیمار­ها داشت. هم چنین قارچ­ مایکوریزا F. mosseae بهتر از بقیه گونه­ها بود و توانست باعث افزایش ۱۱ درصد در میزان کامازولن شود. دو تیمار استفاده شده احتمالا یک اثر هم­افزایی بر هم داشته­اند، به­طوری­که اثر برهم کنش محلول پاشی اسید آمینه (۴/۰ درصد) و قارچ مایکوریزا (F. mosseae) بیش ترین آلفا بیزابولول و بیزابولول اکساید آ (یکی از ترکیبات مهم اسانس گیاه بابونه آلمانی) موجب شود و به ترتیب باعث افزایش ۱۲۶ و ۵۱ درصدی این ترکیبات نسبت به شاهد (بدون محلول پاشی و بدون تلقیح) شود. نتیجه­ گیری: براساس یافته ­های این پژوهش تلقیح گیاه بابونه آلمانی با قارچ مایکوریزا احتمالا توانسته است یک رابطه همزیستی با گیاه برقرار کند و بر خصوصیات آن موثر گردد. نتایج نشان داد ترکیبات اسانس نیز تحت تاثیر تیمار­های اسید آمینه و مایکوریزا بهبود یافته اند که این نتیجه می­تواند راه­گشای استفاده از کودهای بیولوژیک و ترکیبات طبیعی به جای کاربرد کودهای شیمیایی باشد.

کلیدواژه ها:

اسانس ، بیزابولول اکسایدآ ، کلروفیل ، کود زیستی