تاثیر سواد رسانه ای معلم بر هویت یابی دانش آموزان در عصر دیجیتال

در عصر حاضر که رسانه های دیجیتال به یکی از مهم ترین عوامل تاثیرگذار بر فرایند شکل گیری هویت نوجوانان تبدیل شده اند، نقش معلم به عنوان راهنمای تربیتی و الگوی رفتاری، دستخوش تحولاتی بنیادین گردیده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر سواد رسانه ای معلم بر فرایند هویت یابی دانش آموزان انجام شده است. این مطالعه به روش توصیفی‑تحلیلی و با رویکرد کیفی، به بررسی ابعاد مختلف سواد رسانه ای معلمان و تاثیر آن بر ابعاد گوناگون هویت دانش آموزان (هویت فردی، اجتماعی، فرهنگی و دیجیتال) پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که سواد رسانه ای معلم از سه مسیر اصلی بر هویت یابی دانش آموزان تاثیر می گذارد: نخست از طریق آموزش مستقیم مهارت های تحلیل و نقد رسانه ای که به دانش آموزان توانایی تشخیص پیام های معتبر از نامعتبر را می دهد؛ دوم از طریق الگوسازی رفتاری که معلم با مصرف مسئولانه رسانه ها، الگوی عملی برای دانش آموزان فراهم می آورد؛ و سوم از طریق ایجاد فضای گفتمانی در کلاس درس که به دانش آموزان امکان می دهد هویت خود را در بستری امن و نقادانه بازتعریف کنند. همچنین نتایج نشان می دهد که شکاف بین مهارت های فنی معلمان و توانایی های تحلیلی آن ها، یکی از موانع اصلی در ایفای موثر این نقش است. بر اساس یافته ها، طراحی برنامه های مدون آموزش سواد رسانه ای برای معلمان و بازتعریف نقش تربیتی آن ها در عصر دیجیتال، از ضرورت های اجتناب ناپذیر نظام آموزشی کنونی است.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای معلم ، هویت دانش آموز ، تربیت رسانه ای ، هویت یابی ، عصر دیجیتال ، تفکر انتقادی