نقش انجمن اولیا و مربیان در ایجاد همسویی بین ارزش های خانه و مدرسه

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش انجمن اولیا و مربیان در ایجاد همسویی بین ارزش های حاکم بر خانه و مدرسه و ارائه مدلی برای تبیین مکانیسم های اثرگذاری این نهاد بر کاهش تعارضات ارزشی انجام شد. روش پژوهش از نوع ترکیبی با طرح متوالی اکتشافی بود که در بخش کیفی با استفاده از تحلیل تماتیک و مصاحبه با ۳۰ نفر از مدیران، معلمان، اولیا و اعضای انجمن، مولفه های همسویی ارزشی استخراج گردید و در بخش کمی، پرسشنامه ای بر اساس یافته های کیفی طراحی و توسط ۴۰۰ نفر از مدیران، معلمان و اولیای مدارس ابتدایی و متوسطه اول شهر تهران تکمیل شد. ابزارهای بخش کیفی شامل راهنمای مصاحبه نیمه ساختاریافته و چک لیست تحلیل محتوا و در بخش کمی شامل پرسشنامه محقق ساخته سنجش نقش انجمن در همسویی ارزشی با ۳۶ گویه و پنج مولفه بود که روایی و پایایی آن تایید شد. داده های کیفی با روش تحلیل تماتیک و داده های کمی با آزمون های تحلیل عاملی تاییدی، آزمون تی تک نمونه ای، تحلیل رگرسیون و مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزارهای تخصصی تحلیل شدند. یافته های بخش کیفی به استخراج ۵ بعد اصلی، ۱۸ مولفه و ۶۴ شاخص برای نقش انجمن در همسوسازی ارزشی منجر شد که در پنج حوزه ارتباطی، آموزشی، مشاوره ای، نظارتی و فرهنگی-تربیتی طبقه بندی شدند. در بخش کمی، نتایج تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که مدل پنج عاملی نقش انجمن در همسوسازی ارزشی از برازش مطلوبی برخوردار است. همچنین، نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که تمامی ابعاد نقش انجمن در همسوسازی ارزشی به طور معناداری بالاتر از سطح متوسط ارزیابی شده اند و بالاترین میانگین مربوط به نقش ارتباطی و کمترین مربوط به نقش نظارتی بود. نتایج مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که انجمن اولیا و مربیان با ضریب مسیر ۴۶/۰ بر همسویی ارزشی تاثیر مستقیم دارد و نقش واسطه ای اعتماد متقابل با ضریب غیرمستقیم ۱۸/۰ در این رابطه تایید شد. بر اساس یافته ها، انجمن اولیا و مربیان با ایفای نقش های ارتباطی، آموزشی، مشاوره ای، نظارتی و فرهنگی-تربیتی، می تواند به عنوان یک نهاد راهبردی و اثرگذار، زمینه های گفت وگو، تفاهم، هم افزایی و همسوسازی ارزش های خانواده و مدرسه را فراهم آورد و از تعارضات ارزشی که می تواند به افت تحصیلی، کاهش انگیزه و مشکلات رفتاری دانش آموزان منجر شود، پیشگیری کند. با وجود محدودیت هایی مانند محدود بودن به جامعه شهری تهران و وابستگی به خودگزارش دهی، پیشنهاد می شود که نظام آموزشی کشور با توانمندسازی اعضای انجمن، افزایش اختیارات و بودجه این نهاد، و طراحی برنامه های آموزشی و فرهنگی مشترک، به تدریج به سمت نهادینه سازی نقش راهبردی انجمن در همسوسازی ارزشی حرکت کند.

کلیدواژه ها:

انجمن اولیا و مربیان ، همسویی ارزشی ، تعامل خانه و مدرسه ، سرمایه اجتماعی ، اعتماد متقابل ، جامعه پذیری