هستی شناسی شی محور در معماری

هستی شناسی شی محور در معماری رویکردی نوین است که با بهره گیری از آرا فیلسوفانی چون گراهام هارمن، به بازتعریف جایگاه ابژه معماری می پردازد. این دیدگاه با عبور از انسان محوری مدرن و نگاه صرفا کارکردی، بر استقلال هستی شناختی و خودآیینی شیء معماری تاکید دارد. بنای معماری در این رویکرد دیگر صرفا ظرفی برای فعالیت های انسانی یا متنی برای قرائت اجتماعی نیست، بلکه موجودیتی مستقل با لایه ای پنهان و دسترس ناپذیر است که از ادراک حسی و شناخت مستقیم فروتر می ماند. هدف پژوهش حاضر، تبیین مبانی، شاخص ها و کاربست این رویکرد در معماری معاصر و نیز بررسی قرابت آن با سنت های حکمی به ویژه حکمت متعالیه است. این مقاله با استفاده از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و بهره گیری از منابع کتابخانه ای تدوین شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که شاخص های کلیدی این هستی شناسی شامل عقب نشینی اشیاء از دسترسی مستقیم، برابری هستی شناختی موجودات و نقد همبستگی گرایی است. از منظر زیبایی شناسی، ویژگی های محسوس بنا مانند سطوح، احجام، نور و بافت، جلوه گاه نحوه بودن شیء در جهان تلقی می شوند و نتیجه آن که هستی شناسی شی محور با پیوند معماری به پرسش های بنیادین هستی شناختی و هم سخنی با سنت های حکمی، امکان مواجهه ای تازه با اثر معماری را فراهم می آورد و آن را به کنشگری فعال در عرصه هستی تبدیل می کند.

کلیدواژه ها:

هستی شناسی ، هستی شناسی شی محور ، استقلال ابژه معماری ، حکمت متعالیه ، زیبایی شناسی ، اشیاء ، واقع گرایی.