ظرفیت های دادگاه در ایجاد درام دادگاهی (با تمرکز بر نمایشنامه های قضیه رابرت اوپنهایمر و پرتره یک زن)

در تاریخ تئاتر، نمایشنامه های بسیاری با محوریت دادگاه و مسائل حقوقی نگارش شده است، بااین حال، درخصوص درام دادگاهی پژوهش های چندانی صورت نگرفته. بنابراین، پرداختن به درام دادگاهی به عنوان گونه ای محبوب از تئاتر موضوع اصلی این پژوهش است. این مطالعه، ضمن تبیین بهتر ظرفیت های نمایشی دادگاه و درام دادگاهی، می تواند در خلق آثاری جدید در این زمینه راهگشا باشد. در این مسیر، از نظریه نمایشی اروین گافمن به عنوان چارچوب مطالعاتی استفاده شده است. در این نظریه، زندگی روزمره همچون صحنه نمایش در نظر گرفته می شود. درواقع، نظریه موردبحث بستری فراهم آورده که بتوان در آن دادگاه را با فرض در نظر گرفتن فرم اجتماعی اش به مثابه درام (اجرا) با شاخصه های مطرح در این نظریه تطابق داد. به علاوه، پژوهش با هدف ارزیابی وجه های نمایشی دادگاه نیز از نظریه اجرای ریچارد شکنر استفاده کرده است که از اصلی ترین و جامع ترین منابع موجود در حوزه اجرا و نمایش است. این دو بررسی نشان که دادگاه به عنوان یک پدیده اجتماعی منبع خامی مناسب برای خلق نمایش و اجرا به حساب می آید. به عنوان نمونه های مطالعاتی، از دسته درام های دادگاهی، دو نمایشنامه قضیه رابرت اوپنهایمر و پرتره یک زن انتخاب شده است زیرا هر دو نمایشنامه محاکمه های جنجالی و مهم روز را دستمایه قرار داده، چالش های اخلاقی زمانه را منعکس کرده، و دارای تاثیرگذاری اجتماعی بوده اند. بررسی نمایشنامه های موردبحث با تکیه بر نظریات گافمن، شکنر و تطبیق با اصول درام ارسطویی نشان داد که دادگاه به عنوان یک پدیده اجتماعی تا اندازه زیادی اصول درام ارسطو را داراست.

کلیدواژه ها:

درام دادگاهی ، تئاتری بودن ، هنر اجرا ، ریچارد شچنر ، اروینگ گافمن ، قضیه اوپنهایمر ، پرتره یک زن