از داده تا مهارت: بازآفرینی آموزش فنی وحرفه ای با یادگیری مبتنی بر داده

تحولات فناورانه و تغییرات سریع بازار کار، نظام های آموزش فنی وحرفه ای را با ضرورت بازنگری در رویکردهای آموزشی مواجه ساخته است. یکی از چالش های اساسی این نظام ها، عدم انطباق مهارت های ارائه شده با نیازهای واقعی صنعت و ضعف در بهره گیری از داده های آموزشی برای بهبود فرایند یادگیری است. در این میان، یادگیری مبتنی بر داده به عنوان رویکردی نوین، امکان تحلیل نظام مند داده های آموزشی و استفاده از آن ها در تصمیم گیری های آموزشی را فراهم می سازد. پژوهش حاضر با هدف بازآفرینی آموزش فنی وحرفه ای از «داده» به «مهارت» و ارائه یک مدل مفهومی داده محور انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته (کیفی–کمی) و با رویکرد متوالی اکتشافی است. در بخش کیفی، با استفاده از تحلیل اسنادی و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان، مولفه های کلیدی یادگیری مبتنی بر داده شناسایی شد. بر اساس این مولفه ها، یک مدل مفهومی طراحی گردید. در بخش کمی، مدل پیشنهادی با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته و از منظر هنرآموزان مورد اعتبارسنجی قرار گرفت. یافته ها نشان داد بهره گیری نظام مند از داده های آموزشی می تواند نقش موثری در ارتقای کیفیت مهارت آموزی، شخصی سازی مسیر یادگیری و کاهش شکاف مهارتی میان آموزش و بازار کار ایفا کند. در پایان، پیشنهادهایی کاربردی برای سیاست گذاران آموزشی و مراکز آموزش فنی وحرفه ای ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

یادگیری مبتنی بر داده ، آموزش فنی وحرفه ای ، مهارت آموزی ، تحلیل داده های آموزشی ، تحول دیجیتال