پیش بینی علائم اختلال شخصیت مرزی بر اساس طرحواره های ناسازگار بی اعتمادی/بدرفتاری، وابستگی-بی کفایتی و طرد/بی ثباتی دارای سابقه ترومای دوران کودکی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سه طرحواره ناسازگار اولیه شامل بی اعتمادی/بدرفتاری، وابستگی/بی کفایتی و طرد/بی ثباتی در پیش بینی علائم اختلال شخصیت مرزی در دانشجویان دارای سابقه ترومای دوران کودکی انجام شد. این مطالعه به روش توصیفی–همبستگی و در قالب طرح غیرآزمایشی اجرا گردید. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان بالای ۱۸ سال دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۱–۱۴۰۰ بود که داده ها از میان ۵۰۹ نفر و به صورت برخط گردآوری شد. پس از غربالگری با پرسش نامه تجارب ناگوار دوران کودکی (CTQ)، تعداد ۱۱۶ نفر که نمره آن ها در زیرمقیاس های پنج گانه بالاتر از آستانه تعیین شده بود، به عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه طرحواره های ناسازگار اولیه (YSQ-SF)، سیاهه ویژگی های شخصیت مرزی (PAI-BOR) و فرم اطلاعات جمعیت شناختی بود. تحلیل داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه هم زمان در نرم افزار SPSS نسخه ۳۰ انجام شد. یافته ها نشان داد سه طرحواره ناسازگار اولیه با نمره کل شخصیت مرزی و تمامی ابعاد آن رابطه مثبت و معنادار دارند (p<۰.۰۱) و در مجموع قادر به تبیین ۴۶ درصد از واریانس علائم مرزی هستند (R²=۰.۴۶, p<۰.۰۰۱). در این میان، طرحواره طرد/بی ثباتی قوی ترین نقش را در پیش بینی نمره کلی و ابعاد مختلف شخصیت مرزی ایفا کرد، درحالی که بی اعتمادی/بدرفتاری و وابستگی/بی کفایتی نیز سهم معناداری در تبیین ناپایداری هیجانی، آشفتگی هویت، روابط منفی بین فردی و آسیب به خود داشتند. این نتایج بیانگر آن است که الگوهای شناختی–هیجانی ریشه گرفته از روابط اولیه، نقش مهمی در شدت علائم مرزی در افراد دارای سابقه تروما دارند.

کلیدواژه ها:

طرحواره های ناسازگار اولیه ، ترومای دوران کودکی ، شخصیت مرزی ، رگرسیون چندگانه ، تنظیم هیجان