مولفه های توسعه دانش پداگوژی محتوا (PCK) معلمان دوره ابتدایی: یک مطالعه فراترکیب

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین مولفه های توسعه دانش پداگوژی محتوا (PCK) معلمان ابتدایی انجام شده است. رویکرد پژوهش کیفی و روش آن فراترکیب است. کلیه اسناد علمی یافت شده در بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ به تعداد ۲۳۹ سند، جامعه پژوهش را شکل داده و ۲۵ سند پس از واکاوی گزینش و تحلیل شدند. داده ها با استفاده از روش تحلیل تم مورد بررسی قرار گرفته و به منظور ارتقای اعتبار پژوهش، فرایند تحلیل اسناد با دقت انجام شد. همچنین با بهره گیری از ابزار برنامه مهارت های ارزیابی حیاتی (CASP)، کیفیت یافته ها توسط دو خبره ارزیابی و مورد تایید قرار گرفت. یافته ها نشان داد که مولفه های توسعه PCK در چهار بعد اصلی رشد حرفه ای معلم، آموزش های رسمی، حمایت و پشتیبانی سازمانی و بنیان دانش حرفه ای معلم قرار می گیرند. حیطه رشد حرفه ای معلم مولفه های بازاندیشی و پژوهش در عمل، تدریس تاملی، باورها و ظرفیت های روان شناختی معلم، تجربه و تعاملات حرفه ای معلم را در برمی گیرد. حیطه آموزش های رسمی شامل ۳ مولفه آموزش پیش از خدمت، آموزش حین خدمت و دانشگاه فرهنگیان است. حیطه بنیان دانش حرفه ای معلم از مولفه های دانش محتوایی و برنامه درسی، دانش یادگیرندگان، دانش طراحی، راهبرد و روش تدریس، دانش ارزشیابی و بازخورد و دانش زمینه ای تشکیل شده است و حیطه حمایت و پشتیبانی سازمانی دارای ۳ مولفه حمایت سازمانی، تجهیزات آموزشی و برنامه درسی می باشد. نتایج نشان داد توسعه دانش پداگوژی محتوا فرآیندی تجربه محور است که نیازمند تعامل حرفه ای، حمایت سازمانی و پیوند آموزش رسمی با تدریس است.

کلیدواژه ها:

دانش پداگوژی محتوا ، توسعه دانش پداگوژی محتوا ، معلمان دوره ابتدایی ، فراترکیب