درک معلمان ابتدایی از چگونگی «سازمان دهی ذهنی دانش آموزان» هنگام انجام تکالیف سنگین درسی

این پژوهش مروری با هدف بررسی سطح درک معلمان ابتدایی ایران از چگونگی سازمان دهی ذهنی دانش آموزان هنگام مواجهه با تکالیف سنگین درسی و شناسایی پیامدها و راهکارهای مرتبط انجام شد. مرور نظام دار منابع فارسی منتشرشده بین سال های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ با استفاده از کلیدواژه های «سازمان دهی ذهنی»، «کارکردهای اجرایی»، «بار شناختی»، «تکالیف سنگین درسی»، «معلمان ابتدایی» و معادل های آن ها صورت گرفت. در مجموع ۲۰ مقاله علمی-پژوهشی و علمی-ترویجی مرتبط مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اکثر معلمان ابتدایی ظرفیت واقعی حافظه کاری و کارکردهای اجرایی کودکان ۶ تا ۱۲ سال را به طور معناداری بیش از حد برآورد می کنند و دشواری های مشاهده شده را بیشتر به عوامل انگیزشی و کمبود تلاش نسبت می دهند تا محدودیت های شناختی. این درک ناکافی به افزایش اضطراب تحصیلی، خستگی شناختی، افت عملکرد در تکالیف ترکیبی، برچسب زنی نادرست و تضعیف رابطه معلم-دانش آموز منجر می شود. معلمان با تجربه بالاتر و کسانی که دوره های ضمن خدمت مرتبط با کارکردهای اجرایی گذرانده اند، درک دقیق تری دارند. ارتقای آگاهی معلمان از مکانیزم های سازمان دهی ذهنی کودکان و آموزش راهبردهای کاهش بار شناختی (تقسیم تکلیف، نقشه ذهنی، ابزارهای بصری) ضروری و فوری است. پیشنهاد می شود دوره های کوتاه مدت عملی در این حوزه به صورت سراسری برای معلمان ابتدایی برگزار شود و تکالیف خانگی بر اساس ظرفیت شناختی واقعی دانش آموزان بازطراحی گردند.

کلیدواژه ها:

سازمان دهی ذهنی ، کارکردهای اجرایی ، بار شناختی ، تکالیف سنگین درسی ، معلمان ابتدایی