بررسی عناصر زبان عامیانه در دو داستان هجرت سلیمان و پسرک بومی

یکی از گونه های بارز و مهم، زبان عامیانه است. این گونه زبانی در اغلب داستان ها به جهت انعکاس فرهنگ عامه جزء لاینفک داستان به شمار می رود که از روزگار گذشته تا امروز به آثار ادبی راه یافته است. محمود دولت آبادی و احمد محمود، دو نویسنده بزرگ و سرشناس ادبیات معاصر در آثار خود ضمن اینکه به فرهنگ زندگی و زبان مردم توجه خاصی داشته اند، عناصر زبان عامه را نیز اغلب به شکل ملموس درون مایه آثار خویش قرار داده اند. آنچه نثر دولت آبادی و محمود را از دیگر نویسندگان متمایز می سازد، کاربرد شاخصه های سبکی و دقت استادانه هر یک از آنها در سبک نوشتاری خود می باشد. در پژوهش حاضر که به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است، بر آنیم تا عناصر زبان عامه را در دو داستان منتخب بر اساس لایه های واژگانی و نحوی مورد بررسی قرار دهیم. بدین منظور پس از شناسایی عناصر زبانی در دو محور نام برده؛ یعنی واژگان عامیانه، واژگان شکسته، دشواژه ها، سوگندواژه ها، امثال، کنایات، تقدم و تاخر، کوتاهی جملات و... نمونه هایی از آنها شاهد مثال آورده شد و میزان فراوانی بسامد این عناصر در هر دو داستان تحلیل شد. بررسی دقیق این دو داستان نشان داد نویسندگان در پیاده سازی عناصر بیان شده در محور واژگانی از واژگان شکسته و واژگان عامیانه و در محور نحوی نیز از جمله های کوتاه و جمله های ناتمام بیشتر بهره گرفته اند و این عناصر بسامد بالایی دارند. از سوی دیگر نتایج پژوهش همچنین بیانگر آن است عناصری چون «نام آواها»، «مثل ها»، «واژگان همگون» و «سوگندواژه ها» به ترتیب بسامد کمتری را به خود اختصاص داده اند.

کلیدواژه ها:

زبان عامیانه ، داستان معاصر ، هجرت سلیمان ، پسرک بومی ، محمود دولت آبادی ، احمد محمود