ترجمه ناپذیری شعر در نشانه معناشناسی پدیداری تحلیل ترجمه شعر شیرکو بیکس بر مبنای نظریه گریماس و مرلوپونتی

مسئله ترجمه شعر تنها انتقال واحدهای زبانی نیست؛ بلکه در سطح عمیق تری با پدیدار احساسی، کنش های نشانه ای و رمزگان فرهنگی مرتبط است. پژوهش حاضر می کوشد با تکیه بر رویکرد نشانه معناشناسی گفتمانی و پیوند آن با پدیدارشناسی، ادراک نشان دهد که چگونه معنا در شعر شیرکو بیکس در بستر تجربه زیسته، حافظه جمعی و رمزگان فرهنگی پدیدار می شود و چرا بخش هایی از این معنا در ترجمه فارسی دچار نقصان و دگرگونی می گردد. این پژوهش با روش تحلیلی-توصیفی و با بررسی نشانه ها و پدیدارهای حسی و فرهنگی در گزیده هایی از شعر شیرکو بیکس و ترجمه سیامند شاسواری صورت گرفته است. نتایج نشان می دهند که ترجمه فارسی غالبا سطح دلالتی را بازتولید می کند اما از انتقال سازوکارهای پدیداری احساس ناتوان است و در مواردی نظیر بدنمندی، حافظه جمعی، رمزگان و نشانه های فرهنگی معنای شعر دچار تنزل و تغییر می شود. یافته ها حاکی از آن است که ترجمه زمانی به کیفیت ادبی نزدیک می شود که مترجم نه تنها دلالت ها، بلکه شیوه پدیدار شدن معنا را نیز بازسازی کند؛ به عبارتی از منظر نشانه معناشناسی پدیداری ترجمه نه انتقال دلالت بلکه بازآفرینی پدیدار است.

کلیدواژه ها:

شعر گردی ، ترجمه ، نشانه معناشناسی ، پدیدارشناسی ، بدنمندی ، مرلوپونتی ، گریماس