نهادهای آموزشی آسیای مرکزی پیش از حمله مغول بر پایه منابع جغرافیایی تاریخی و سفرنامه ها

منطقه آسیای مرکزی از نخستین قرون اسلامی تا پیش از حمله مغول قرن هفتم هجری به ویژه در دوره های سامانیان و غزنویان به یکی از مهم ترین کانون های آموزشی و علمی در جهان اسلام بدل شد. این مقاله با تکیه بر متون جغرافی نویسان مسلمان مانند ابن حوقل، مقدسی، نرشخی، اصطخری و دیگر منابعی چون سفرنامه ها مانند سفرنامه ابن فضلان و منابع اروپایی قرون میانه و تحقیقات نوین مانند آثار بارتولد و جورج مک دسی، نهادهای آموزشی در اسلام و غرب به تحلیل ساختار، نقش و عملکرد نهادهای آموزشی در شهرهای عمده این منطقه می پردازد. در این مقاله تلاش شده است تا چشم انداز جامع تری از حیات علمی این مراکز به ویژه با تاکید بر تنوع علوم، نهادهای وقف، کتابخانه ها، نظام حلقه های درسی و نسبت این نهادها با قدرت های سیاسی و نخبگان فرهنگی ترسیم گردد.

کلیدواژه ها:

آسیای مرکزی ، نهادهای آموزشی ، علوم وقف ، کتابخانه ها