ارزیابی راهبردهای تعمیر و نگهداری در سیستم حمل و نقل ریلی شهر شیراز

سیستم حمل و نقل ریلی شهری به عنوان شریان اصلی حیات کلانشهرهای مدرن، نقشی انکارناپذیر در جابجایی مسافر، کاهش ترافیک، آلودگی هوا و در نهایت، تحقق اهداف توسعه پایدار شهری ایفا می کند. شهر شیراز به عنوان یکی از کلانشهرهای مهم و قطب گردشگری ایران، با راه اندازی خطوط قطار شهری، گام بلندی در جهت بهبود سیستم حمل و نقل خود برداشته است. شبکه در حال توسعه متروی شیراز متشکل از چندین خط طراحی شده است که خط یک آن از شمال شرق به جنوب غرب شهر امتداد دارد و بسیاری از نقاط کلیدی و تاریخی مانند حرم مطهر شاهچراغ (ایستگاه شاهچراغ)، بازار وکیل (ایستگاه ولیعصر)، و میدان امام حسین (ع) را پوشش می دهد. با این حال، تجربیات جهانی به وضوح نشان می دهد که سرمایه گذاری اولیه در احداث این سیستم های عظیم، بدون برنامه ریزی مدون، اجرای دقیق و مستمر عملیات تعمیر و نگهداری (نت)، نه تنها بازدهی لازم را نخواهد داشت، بلکه می تواند به دارایی هزینه بر و مشکل ساز تبدیل شود. این پژوهش با هدف تبیین اهمیت استراتژیک تعمیر و نگهداری پیشگیرانه و مبتنی بر شرایط در تاسیسات ایستگاه های قطار شهری شیراز نگاشته شده است. روش تحقیق در این مطالعه، توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها بر اساس مطالعات کتابخانه ای و بررسی میدانی جمع آوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که عوامل متعددی از جمله شرایط جغرافیایی و اقلیمی خاص شیراز (مانند وجود رطوبت و گردوغبار)، فشار جمعیتی بالا به ویژه در مناطق گردشگری مانند حافظیه و سعدیه، و کهنگی بافت تاریخی اطراف برخی ایستگاه ها مانند ایستگاه بازار وکیل، چالش های منحصربه فردی را برای سیستم نت ایجاد می کند. غفلت از برنامه ریزی نت می تواند به کاهش شدید قابلیت اطمینان، افزایش تصاعدی هزینه های تعمیرات اساسی، تهدید مستقیم ایمنی مسافران و در نهایت، خدشه دار شدن چهره گردشگری شهر منجر شود. این پژوهش در نهایت، راهکارهایی را در قالب یک برنامه نت جامع، شامل به کارگیری فن آوری های نوین مانند اینترنت اشیاء برای پایش وضعیت تجهیزات، آموزش مستمر نیروی انسانی و تخصیص بودجه مستقل برای امر نگهداری، ارائه می نماید.

کلیدواژه ها:

تعمیر و نگهداری ، قطار شهری ، ایستگاه های مترو ، تاسیسات زیرساختی ، شهر شیراز