بهینه سازی شبکه جمع آوری زباله شهری با مدل سازی مسیریابی و کاهش هزینه های عملیاتی

مدیریت پسماند جامد شهری (Municipal Solid Waste Management – MSWM) یکی از پرهزینه ترین خدمات شهری است و به طور میانگین ۲۰ تا ۵۰ درصد از بودجه عملیاتی شهرداری ها را در کشورهای در حال توسعه به خود اختصاص می دهد. بخش عمده این هزینه ها — بین ۶۰ تا ۸۰ درصد — مرتبط با عملیات جمع آوری و حمل ونقل پسماند است. با افزایش جمعیت شهری، رشد تولید سرانه زباله، افزایش هزینه سوخت و محدودیت های زیست محیطی، نیاز به رویکردهای علمی و بهینه در طراحی شبکه های جمع آوری پسماند بیش از پیش احساس می شود. این مقاله یک چارچوب جامع بهینه سازی برای شبکه جمع آوری زباله شهری ارائه می دهد که ترکیبی از مدل سازی مسیریابی وسایل نقلیه (Vehicle Routing Problem – VRP)، سیستم های اطلاعات مکانی (GIS)، و الگوریتم های فراابتکاری است. هدف اصلی، کاهش فاصله کل طی شده، کاهش مصرف سوخت، بهینه سازی زمان بندی و کاهش اثرات زیست محیطی است. مطالعه موردی در یکی از مناطق شهری تهران اجرا و اعتبارسنجی می شود. نتایج مورد انتظار شامل کاهش ۱۵-۳۰٪ هزینه های عملیاتی، کاهش ۲۰-۲۵٪ انتشار کربن و ارائه یک ابزار تصمیم یاری قابل استقرار برای شهرداری ها است.