بررسی جایگاه مدیریت شهری در فرایند مقاوم سازی بافت های فرسوده در برابر زلزله ( مورد پژوهشی: شهرداری تبریز)

هدف این پژوهش، شناسایی و واکاوی موانع اثرگذار بر کاهش همکاری شهروندان در طرحهای بهسازی بافتهای فرسوده تبریز و نیز تبیین کارکرد مدیریت شهری در ارتقای ایمنی لرزهای این مناطق است. مطالعه با استفاده از روش ترکیبی اکتشافی متوالی در دو بخش کیفی و کمی به اجرا درآمد. در مرحله کیفی، با بهرهگیری از مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۲۰ تن از صاحبنظران حوزه شهری (شامل مدیران شهرداری، اعضای هیئت علمی، کارشناسان نظام مهندسی و ساکنان محلات هدف) اطلاعات گردآوری شده و با بهکارگیری تحلیل مضمون در نرمافزار MAXQDA کدگذاری گردید. در بخش کمی، پرسشنامه در میان ۲۵۶ مالک دارای پلاک ثبتی در محلات ویجویه، بهار، قراملک، بارنج، شمس تبریزی و منجم توزیع شد و دادهها با روش معادلات ساختاری و نرمافزار SmartPLS تحلیل شدند. یافتههای کیفی به احصای ۹ مولفه اصلی و ۴۱ زیرمولفه انجامید که از آن جمله میتوان به مقررات حاکم، فقر سرمایه اجتماعی، نظارت ناکارآمد، توانمندسازی و پیشینه ضعیف مشارکت اشاره کرد. نتایج رگرسیون ساختاری، معناداری تمامی مسیرها را تایید نمود و بالاترین تاثیر مربوط به متغیر «ضوابط و مقررات» با ضریب بتای ۰.۶۹۹ و آماره t به مقدار ۱۳.۶۹۸ بود. ضریب تعیین (R²) برای متغیر مشارکت مردمی معادل ۰.۶۴۲ برآورد شد که نشان از تبیین ۶۴.۲ درصدی واریانس مشارکت توسط مدل دارد. در نهایت، دستیابی به مشارکت پایدار در نوسازی بافتهای فرسوده تبریز، منوط به بازنگری در ساختارهای نهادی، بازآفرینی اعتماد عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی است.