تبیین چارچوب ارزیابی تاب آوری و انعطاف پذیری بیمارستان های موجود با رویکرد مدیریت بحران یکپارچه مطالعه موردی: بیمارستان های کلان شهر اصفهان

پژوهش حاضر با هدف تبیین چارچوب ارزیابی تاب آوری و انعطاف پذیری بیمارستان های موجود کلان شهر اصفهان با رویکرد مدیریت بحران یکپارچه انجام شده است. این پژوهش در پی پاسخ به این سوال اساسی است که: شاخص ها و مولفه های کلیدی ارزیابی تاب آوری و انعطاف پذیری بیمارستان های موجود در چارچوب مدیریت بحران یکپارچه کدامند و وضعیت بیمارستان های کلان شهر اصفهان بر اساس این شاخص ها چگونه است؟ روش تحقیق از نوع آمیخته (کمی-کیفی) با طرح توصیفی-تحلیلی و علی-مقایسه ای بود. جامعه آماری شامل مدیران، معماران، مهندسان تاسیسات، کارشناسان فناوری اطلاعات و پرسنل اجرایی هفت بیمارستان منتخب کلان شهر اصفهان (الزهرا، عیسی بن مریم، امین، سینا، چمران، کاشانی و صارم) در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. حجم نمونه ۲۱۷ نفر برآورد گردید که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه محقق ساخته سنجش شاخص های تاب آوری و انعطاف پذیری بیمارستان ها (با تایید روایی محتوایی توسط ۱۴ متخصص و پایایی با آلفای کرونباخ ۹۴/۰) بود که به دو صورت الکترونیکی (پرس لاین) و کاغذی توزیع شد. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS نسخه ۲۶ و R نسخه ۴/۳ تحلیل شدند. یافته های تحلیل عاملی اکتشافی پنج مولفه اصلی تاب آوری و انعطاف پذیری بیمارستانی را شناسایی کرد: «تاب آوری سازه ای و زیرساختی» (۴/%۲۳)، «انعطاف پذیری مدیریتی و عملیاتی» (۲/%۱۵)، «زیرساخت فناورانه و سیستم های اطلاعات» (۱/%۱۳)«تاب آوری تاسیساتی و انرژی» (۸/%۱۰) و «آمادگی روانی-اجتماعی و پشتیبانی» (۸/%۷)که در مجموع ۷۱/۲ درصد از واریانس کل را تبیین می کنند. نتایج آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره نشان داد که بین بیمارستان های دانشگاهی، دولتی غیردانشگاهی و خصوصی در مولفه های تاب آوری تفاوت معناداری وجود دارد (۰۰۱/۰, P<۴۵/۲۱ F=) بیمارستان های دانشگاهی بالاترین میانگین (۳۶/۸۲) و بیمارستان های دولتی غیردانشگاهی پایین ترین میانگین (۴۸/۷۲) را به خود اختصاص دادند. نتایج تحلیل رگرسیون لجستیک نشان داد که متغیرهای «سیستم های اطلاعات بیمارستانی یکپارچه» (۰۰۱/۰, P<۸۲/۴ OR=) و «وجود طرح مدیریت بحران یکپارچه» (۰۰۱/۰, P<۹۵/۳ OR=) بیشترین نقش را در پیش بینی تاب آوری بیمارستان ها دارند. به تاکید (دهون و همکاران، ۱۳۹۷، ص. ۸) «سیستم های اطلاعات بیمارستانی، سیستم های کامپیوتری هستند که برای مدیریت آسان اطلاعات پزشکی و مدیریتی بیمارستان و در جهت بهبود کیفیت مراقبت های بهداشتی طراحی شده اند». در نهایت، بر اساس یافته ها، چارچوب ارزیابی تاب آوری و انعطاف پذیری بیمارستان های موجود در پنج سطح و ۳۲ شاخص تدوین گردید.