تحلیل رابطه بین شایستگی های عاطفی اجتماعی معلمان و بهبود تعاملات آموزشی در مدارس

پژوهش حاضر با هدف تحلیل رابطه بین شایستگی های عاطفی اجتماعی معلمان و بهبود تعاملات آموزشی در مدارس انجام شده است. رویکرد پژوهش کیفی و از نوع تحلیل محتوای جهت دار بوده و جامعه آماری شامل تمامی معلمان و دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بوده است. نمونه گیری به شیوه هدفمند از نوع گلوله برفی انجام شد و با ۲۴ نفر از معلمان و ۱۸ نفر از دانش آموزان تا رسیدن به اشباع نظری مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق به عمل آمد. داده ها با استفاده از روش کدگذاری سه مرحله ای (باز، محوری و گزینشی) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که شایستگی های عاطفی اجتماعی معلمان در پنج بعد اصلی خودآگاهی عاطفی، خودتنظیمی هیجانی، آگاهی اجتماعی، مهارت های ارتباطی و تصمیم گیری مسئولانه، تاثیر مستقیم و غیرمستقیمی بر کیفیت تعاملات آموزشی دارند. این تاثیرات در قالب مولفه هایی همچون ایجاد جو عاطفی مثبت، کاهش تنش های کلاسی، افزایش مشارکت فعال دانش آموزان، بهبود درک متقابل، ارتقای انگیزش تحصیلی و شکل گیری هویت یادگیرنده موثر بروز یافته است. همچنین مشخص گردید که شایستگی های عاطفی اجتماعی نه تنها رفتارهای کلامی و غیرکلامی معلم را تحت تاثیر قرار می دهد، بلکه نحوه واکنش به خطاها، مدیریت تعارض های آموزشی و برقراری مرزهای سالم در کلاس را نیز دگرگون می سازد. بر اساس نتایج، می توان گفت که توسعه شایستگی های عاطفی اجتماعی معلمان یک ضرورت اجتناب ناپذیر برای تحول در نظام تعاملات آموزشی است و برنامه های توانمندسازی معلمان باید بیش از پیش بر مولفه های عاطفی و اجتماعی تمرکز یابند.

کلیدواژه ها:

شایستگی های عاطفی اجتماعی ، تعاملات آموزشی ، معلمان ، مدارس ، هوش هیجانی ، روابط معلم-دانش آموز.