تحریم های اقتصادی آمریکا علیه ایران در دوره اول ترامپ

تحریم های اقتصادی آمریکا علیه ایران در دوره اول ریاست جمهوری دونالد ترامپ (۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱) یکی از مهم ترین و تاثیرگذارترین رخدادهای سیاست خارجی ایالات متحده در قبال ایران و همچنین یکی از برجسته ترین نمونه های به کارگیری ابزار فشار اقتصادی در نظام بین الملل معاصر محسوب می شود. این دوره با خروج یک جانبه آمریکا از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در ماه مه ۲۰۱۸ و بازگشت تدریجی و سپس تشدید گسترده تحریم های هسته ای، بانکی، مالی، نفتی، کشتیرانی، بیمه ای و فلزات همراه شد. دولت ترامپ که از ابتدای ورود به کاخ سفید، توافق هسته ای را توافقی «ضعیف»، «یک طرفه» و «ناقص» می دانست، راهبردی موسوم به «فشار حداکثری» را برگزید تا از طریق تنگ کردن حلقه های اقتصادی، ایران را به پذیرش مذاکره ای جدید با شرایط مطلوب واشنگتن وادار کند.در این مقاله، تحریم های اقتصادی آمریکا علیه ایران در دوره اول ترامپ از منظر تاریخی، حقوقی، سیاسی و اقتصادی بررسی می شود. پرسش اصلی آن است که تحریم های مذکور با چه اهدافی طراحی و اجرا شدند و تا چه اندازه توانستند به اهداف اعلامی و واقعی خود دست یابند. برای پاسخ به این پرسش، ابتدا پیشینه تحریم ها و جایگاه آن ها در روابط ایران و آمریکا مرور می شود، سپس چارچوب نظری تحریم به عنوان ابزار سیاست خارجی تحلیل می گردد و در ادامه، سازوکارهای اجرایی تحریم های ترامپ و پیامدهای آن ها برای اقتصاد ایران و نظم منطقه ای مورد بررسی قرار می گیرد.(احمدی ، ۱۴۰۰؛ گزارش های مرکزایران )

کلیدواژه ها:

تحریم اقتصادی ، آمریکا ، ایران ، دونالد ترامپ ، برجام ، فشار حداکثری ، اقتصاد سیاسی ، روابط بین الملل