سیستم های تصمیم گیری مبتنی بر استنتاج فازی در به نژادی گیاهان با صفات کمی پیچیده

به نژادی گیاهان با صفات کمی پیچیده با چالش های ذاتی عدم قطعیت ناشی از تعاملات ژنوتیپ × محیط (G×E) مواجه است. سیستم های تصمیم گیری سنتی بر پایه آستانه های قطعی، قادر به مدل سازی ابهامات داده های فنوتیپی و قضاوت های کیفی متخصصان به نژادی نیستند. این مقاله، مروری نظام مند بر کاربرد سیستم های استنتاج فازی (FIS) به عنوان چارچوبی محاسباتی برای مدیریت عدم قطعیت و زبان طبیعی در مراحل کلیدی به نژادی (ارزیابی ژنوتیپ، انتخاب والدین، مدیریت ریسک) ارائه می دهد. از ۴۵۳ رکورد اولیه، پس از حذف تکراری ها و غربال گری، ۹ مطالعه واجد معیارهای شمول (کاربرد FIS در تصمیم گیری واقعی به نژادی با صفات کمی) وارد مرور شدند. نتایج نشان داد FIS با فازی سازی صفات متضاد، ترکیب دانش متخصصان (قواعد اگر–آنگاه) و ارائه شاخص های ترکیبی تفسیرپذیر، جایگزینی قدرتمند برای روش های خطی سنتی است. چالش های اصلی شامل وابستگی به خبره، انفجار ترکیبی قواعد و دشواری اعتبارسنجی است. چشم انداز آینده شامل ادغام FIS با داده های حجیم ژنومی، سیستم های فازی نوع۲ و توسعه رابط های کاربری ویژه به نژادگران است. FIS نه جایگزین قضاوت متخصص، بلکه مشاور هوشمند شفاف و انعطاف پذیری است که عقل سلیم را با محاسبات ترکیب کرده و پذیرش ریسک های حساب شده را در برنامه های اصلاحی ممکن می سازد.

کلیدواژه ها:

سیستم استنتاج فازی ، به نژادی گیاهان ، صفات کمی ، تصمیم گیری عدم قطعیت ، G×E ، تفسیرپذیری