بررسی نقش یکپارچگی سامانه حسابداری مالی و مالیاتی در کاهش شکاف اطلاعاتی

شکاف بین سود حسابداری مالی و سود مشمول مالیات (شکاف دفتری-مالیاتی) یکی از چالش های بنیادین نظام های مالیاتی و گزارشگری مالی در سطح بین المللی است. این پدیده پیامدهایی نظیر کاهش شفافیت اطلاعاتی، افزایش مدیریت سود، فرار مالیاتی و تحمیل هزینه های تبعیت سنگین را به همراه دارد. هدف این مقاله مروری، بررسی نقش یکپارچگی سامانه حسابداری مالی و مالیاتی در کاهش شکاف اطلاعاتی است. پژوهش حاضر با رویکرد مرور نظام مند و با بررسی پژوهش های انجام شده در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ انجام شده است. یافته های این مرور نشان می دهد که یکپارچگی سامانه ها از سه مکانیسم اصلی بر کاهش شکاف اطلاعاتی تاثیر می گذارد: (۱) حذف ثبت های دوگانه و افزایش قابلیت تطبیق خودکار داده ها؛ (۲) کاهش تفاوت های موقت و دائمی بین استانداردهای حسابداری مالی و قوانین مالیاتی؛ و (۳) افزایش شفافیت و کاهش عدم تقارن اطلاعاتی بین مودیان و مراجع مالیاتی. همچنین نتایج مطالعات تجربی حاکی از آن است که پیاده سازی سامانه های یکپارچه می تواند شکاف اطلاعاتی را بین ۳۰ تا ۴۵ درصد کاهش داده و هزینه های تبعیت مالیاتی را تا حدود ۵۰ درصد تقلیل دهد. با این حال، چالش هایی نظیر هزینه های اولیه پیاده سازی، مقاومت سازمانی و نگرانی های مربوط به حریم خصوصی داده ها به عنوان موانع کلیدی شناسایی شده اند. این مقاله با ارائه یک چارچوب مفهومی، شکاف های تحقیقاتی موجود را شناسایی و مسیرهایی را برای پژوهش های آتی ترسیم می نماید.

کلیدواژه ها:

یکپارچگی سامانه حسابداری ، شکاف اطلاعاتی ، حسابداری مالیاتی ، شفافیت گزارشگری