چگونه توانستیم ترس از پاسخگویی را در دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی کاهش دهیم؟

اقدام پژوهی حاضر با هدف کاهش ترس از پاسخ گویی در دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی انجام شد. در جریان تدریس روزانه مشاهده کردیم که تعدادی از دانش آموزان، با وجود برخورداری از توانایی علمی مناسب، هنگام پاسخ دادن به پرسش های معلم یا مشارکت در فعالیت های کلاسی دچار اضطراب، تردید و خودداری از اظهار نظر می شوند. این مسئله موجب کاهش مشارکت فعال، افت اعتمادبه نفس و محدود شدن فرصت های یادگیری آنان شده بود. این پژوهش به شیوه اقدام پژوهی و با مشارکت اعضای گروه پژوهش در یک کلاس مختلط پایه چهارم ابتدایی با ۲۳ دانش آموز انجام شد. پس از شناسایی مسئله، داده ها از طریق مشاهده مستقیم، مصاحبه با دانش آموزان و اولیا، گفت وگو با همکاران، بررسی عملکرد تحصیلی و ثبت یادداشت های میدانی گردآوری شدند. سپس با تحلیل داده ها، مجموعه ای از راهکارها شامل ایجاد فضای روانی امن در کلاس، استفاده از تشویق هدفمند، اجرای فعالیت های گروهی، به کارگیری بازی های آموزشی، ارائه بازخورد مثبت، افزایش فرصت های موفقیت و مشارکت تدریجی دانش آموزان طراحی و اجرا شد. یافته های پژوهش نشان داد که اجرای راهکارهای مذکور موجب افزایش مشارکت کلاسی، کاهش ترس از پاسخ گویی، بهبود اعتمادبه نفس و ارتقای تعامل آموزشی دانش آموزان شد. همچنین نتایج حاکی از آن بود که فراهم کردن محیطی حمایتگر و به کارگیری روش های تدریس فعال، نقش موثری در کاهش اضطراب پاسخ گویی و تقویت حضور فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری دارد.