عوامل مرتبط با نافرمانی اجتماعی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهر یزد

پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مرتبط با نافرمانی اجتماعی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهر یزد انجام شده است. مطالعه از نوع توصیفی–تبیینی و با روش پیمایشی است. جامعه آماری دانش آموزان دختر این مقطع در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ به تعداد ۱۶۸۳۱ نفر بود. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران ۳۸۴ نفر تعیین و به روش نمونه گیری خوشه ای سه مرحله ای انتخاب شد. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته با روایی صوری (تایید شده توسط خبرگان) و پایایی مطلوب (ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از ۰٫۷۰ برای همه مقیاس ها) بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و آزمون های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه گام به گام تحلیل شدند. یافته ها نشان داد سطح نافرمانی اجتماعی عمدتا پایین است، اما عوامل متعددی آن را تحت تاثیر قرار می دهند. آزمون همبستگی ۹ فرضیه از ۱۰ فرضیه را تایید کرد و رگرسیون گام به گام سه متغیر «تنبیه در مدرسه» (قوی ترین پیش بینی کننده مثبت)، «توافق والدین» (عامل حفاظتی) و «استفاده از وسایل ارتباط جمعی و رسانه ها» را شناسایی کرد که حدود ۲۹ درصد از تغییرات نافرمانی اجتماعی را تبیین می کنند. نتایج حاکی از آن است که نافرمانی اجتماعی بیش از آنکه نتیجه ویژگی های فردی باشد، محصول تعامل ادراکات منفی از عدالت و امنیت مدرسه ای، طردشدگی اجتماعی و تاثیرات رسانه ای است. پیشنهاد می شود مدارس از روش های انضباطی گفت وگومحور به جای تنبیه استفاده کنند، برنامه های سواد رسانه ای اجرا شود و عدالت رویه ای تقویت گردد تا از تبدیل مقاومت های مدرسه ای به چالش های اجتماعی جلوگیری شود.

کلیدواژه ها:

نافرمانی اجتماعی ، دانش آموزان دختر ، تنبیه در مدرسه ، توافق والدین ، رسانه های جمعی