ارزیابی دسترسی پذیری شهری و توانمندی عملیاتی ایستگاه های آتش نشانی در اطفای حریق سازه های بلندمرتبه اداری (مطالعه موردی: شهر بجنورد)

زمینه و هدف: مهار حریق در ساختمان های بلندمرتبه اداری، علاوه بر تمهیدات ایمنی داخلی، به شدت تحت تاثیر فاکتورهای برون سازه ای و توان عملیاتی نیروهای امدادی قرار دارد. این پژوهش با هدف ارزیابی وضعیت دسترسی پذیری شهری، خطوط حریق و توانمندی لجستیکی و انسانی تیپ اطفای حریق در مواجهه با حوادث حریق سازه های بلندمرتبه اداری انجام شده است.روش بررسی: این تحقیق کاربردی و تحلیلی در سال ۱۴۰۳ بر روی ۲۴ ساختمان اداری مرتفع در استان های خراسان (با تمرکز ویژه بر ساختمان های اداره گاز و تامین اجتماعی شهر بجنورد) صورت گرفت. ارزیابی بر مبنای ساختار درختواره ریسک و استخراج شاخص های مرتبط با توانمندی تیپ اطفاء (تجهیزات ایستگاه، شعاع پوشش، عرض معابر و خط حریق، وضعیت شیرهای هیدرانت شهری، تعداد و تجربه فرمانده عملیات) از طریق چک لیست های تخصصی HSE و بازرسی های میدانی انجام شد. روابط متغیرها با استفاده از آزمون های آماری مورد تحلیل قرار گرفت.یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که بین ساختار فیزیکی معابر پیرامونی و کاربری ساختمان با سطح ریسک حریق ارتباط معناداری وجود دارد. در ۷۹/۱۷ درصد از موارد ارزیابی شده (۱۹ ساختمان از ۲۴ ساختمان)، دسترسی پذیری شهری و زیرساخت های پشتیبان مانند شبکه شیرهای هیدرانت پیرامونی در وضعیت نامناسبی قرار داشتند. معابر منتهی به ساختمان های اداری کلیدی نظیر تامین اجتماعی و اداره گاز بجنورد در ساعات پیک اداری با چالش ترافیک و محدودیت عرض خط حریق مواجه بودند که این امر زمان طلایی امدادرسانی را به شدت افزایش می دهد.نتیجه گیری: ایمنی حریق سازه های مرتفع بدون هماهنگی با مدیریت شهری و توسعه لجستیک آتش نشانی محقق نمی شود. ارتقای لجستیک تخصصی (نردبان های هیدرولیکی بلندمرتبه)، اصلاح هندسی معابر دسترسی (خط حریق) و بازنگری در توزیع و فشار آب شیرهای هیدرانت شهری، سه رکن اساسی برای کاهش پتانسیل فاجعه سازی حریق در برج های اداری بجنورد هستند.

کلیدواژه ها:

تیپ اطفاء حریق ، دسترسی پذیری شهری ، خط حریق ، ساختمان بلندمرتبه ، شیر هیدرانت ، مدیریت شهری