ارزیابی نقش مازاد تولیدات روستایی در گسترش حوزه نفوذ شهری و اصلاح روابط متقابل شهر و روستا (مطالعه موردی: شهر سنگر، استان گیلان)

مطالعه روابط شهر و روستا برای دستیابی به توسعه یکپارچه کشور اهمیت بالایی دارد. شهر سنگر با وجود موقعیت راهبردی و مازاد تولید بالای روستاهای پیرامون، از روابط متقابل متعادلی برخوردار نیست. این پژوهش با هدف بررسی نقش عرضه مناسب مازاد تولیدات روستایی در گسترش حوزه نفوذ شهر سنگر و اصلاح روابط متقابل شهر و روستا انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به روش توصیفی-تحلیلی و پیمایشی انجام شده است. داده ها از طریق ۳۹۳ پرسشنامه، مشاهده مستقیم و اسناد آماری (طرح جامع شهر سنگر، سرشماری ۱۳۹۰، آمار جهاد کشاورزی) جمع آوری گردید. جامعه آماری شامل شهر سنگر، سه دهستان و ۳۹ آبادی با ۱۸,۶۱۰ خانوار بود. تحلیل داده ها در دو سطح توصیفی و استنباطی با بررسی سه جریان جمعیت، سرمایه و کالا صورت گرفت. بخش سنگر دارای مازاد تولید قابل توجهی است (۸۳.۴٪ برنج، ۵۸.۶٪ ماهی، ۳۶.۲٪ میوه). با این حال، تنها ۱۴.۲٪ از تولیدات روستایی در شهر سنگر عرضه می شود و ۸۵.۸٪ مستقیما به خارج از بخش می رود. هر سه جریان جمعیت، سرمایه و کالا به شکل یک سویه در حرکتند. جریان عظیم جمعیت عبوری از دره سفیدرود (بیش از ۲ میلیون نفر سالانه) نیز مورد بهره برداری قرار نمی گیرد. درصورتی که با توزیع مناسب مازاد تولید روستا از طریق شهر، حوزه نفوذ سنگر افزایش یافته و جریان سرمایه و کالا دو سویه می شود. مازاد تولیدات روستا در شرایطی میتواند اثر مثبت بر افزایش حوزه نفوذ شهر داشته باشد که نقش شهر در توزیع آن چشمگیر و گسترده باشد. با توجه به ظرفیت حوزه نفوذ سیال متاثر از موقعیت جغرافیایی شهر، ایجاد کانون های جاذب نظیر نمایشگاه های محصولات روستایی و بازارهای عمده فروشی در مسیر جریان های عبوری پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

سنگر ، حوزه نفوذ ، جریان سرمایه ، مازاد تولید ، روابط شهر و روستا