حق بر بی طرفی فعال: پارادایم نوین مسئولیت دولت های غیرمداخله گر در مخاصمات مسلحانه بین المللی

بی طرفی دولت ها در مخاصمات مسلحانه، همواره به عنوان یکی از اصول کلاسیک حقوق بین الملل تلقی شده است؛ اصلی که در ظاهر، دولت های غیرمداخله گر را از هرگونه مسئولیت حقوقی نسبت به جریان مخاصمه معاف می سازد. بااین حال، تحولات بنیادین نظم حقوقی بین المللی، گسترش حقوق بشر، حقوق بشردوستانه و مفهوم مسئولیت حمایت (R۲P)، این برداشت سنتی از بی طرفی را با چالش های جدی مواجه ساخته است. مقاله حاضر با ارائه مفهوم «بی طرفی فعال»، به بازاندیشی در نقش و مسئولیت دولت های غیرمداخله گر در مخاصمات مسلحانه بین المللی می پردازد.پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی–انتقادی و با بهره گیری از اسناد بین المللی، رویه دولت ها، آرای قضایی بین المللی و مصادیق عینی معاصر، استدلال می کند که بی طرفی در معنای نوین خود نه تنها به معنای سکوت یا انفعال نیست، بلکه مستلزم تعهدات مثبت در زمینه پیشگیری از نقض های فاحش حقوق بشردوستانه، حمایت از غیرنظامیان و همکاری با نهادهای بین المللی است. نتیجه پژوهش نشان می دهد که «حق بر بی طرفی فعال» می تواند به عنوان یک پارادایم نوظهور، خلاهای موجود در نظام مسئولیت دولت ها را پر کرده و زمینه ساز تقویت پاسخگویی حقوقی در مخاصمات مسلحانه شود.

کلیدواژه ها:

بی طرفی فعال ، مخاصمات مسلحانه بین المللی ، مسئولیت دولت ها ، حقوق بشردوستانه ، مسئولیت حمایت ، حقوق بین الملل معاصر