چرخه های ماه وروان: بازنمایی آرکتایپ الهه ی سه گانه(Maiden–Mother–Crone)در تاریخ هنر جهانی و کاربرد درمانی آن در اختلالات خلقی مرتبط با چرخه های هورمونی زندگی زنان

پژوهش حاضر با رویکردی میان رشته ای به بررسی بازنمایی آرکتایپ «الهه ی سه گانه» (Maiden–Mother–Crone) در تاریخ هنر جهانی و تحلیل کارکرد درمانی آن در اختلالات خلقی مرتبط با چرخه های هورمونی و گذارهای زندگی زنان می پردازد. این پژوهش با بهره گیری از چارچوب نظری روان شناسی تحلیلی یونگ، اسطوره شناسی تطبیقی، تاریخ هنر و هنر درمانی، تلاش می کند پیوند میان نمادهای قمری، زنانگی چرخه ای و سلامت روان زنان را تبیین کند. روش تحقیق کیفی و از نوع توصیفی تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، تحلیل آثار هنری و بررسی پژوهش های معاصر حوزه ی روان شناسی زنان و هنر درمانی گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که الگوی سه گانه ی زنانگی در بسیاری از تمدن ها و دوره های تاریخی به صورت نمادین در هنر بازنمایی شده و ماه به عنوان مهم ترین استعاره ی چرخه، دگرگونی و باززایی، نقشی محوری در این بازنمایی ها داشته است. همچنین نتایج نشان داد که حذف یا سرکوب برخی ابعاد آرکتایپی زنانگی، به ویژه وجه «Crone»، در فرهنگ مدرن با افزایش بحران های هویتی و گسست روانی زنان در دوره های گذار زندگی ارتباط دارد. تحلیل مطالعات هنر درمانی نیز نشان داد که استفاده از نمادهای آرکتایپی، تصویرسازی قمری و روایت های اسطوره ای می تواند در کاهش اضطراب، افسردگی و آشفتگی هیجانی مرتبط با تغییرات هورمونی موثر باشد. بر این اساس، پژوهش حاضر پیشنهاد می کند که بازخوانی نمادهای زنانگی در هنر و اسطوره، می تواند به عنوان رویکردی مکمل در کنار درمان های روان شناختی و پزشکی، در معنا بخشی به تجربه های روانی زنان و تقویت انسجام هویتی آنان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

الهه ی سه گانه ، آرکتایپ ، تاریخ هنر ، هنر درمانی ، اختلالات خلقی زنان